Rakamlarla danışan programı
Danışan için antrenman programı, kendin için antrenman programı oluştururken verdiğin kararların aynısını gerektirir; tek fark, bu kararları haftada bir iki kez gördüğün biri için vermendir. Aşağıdaki rakamlar sağlıklı yetişkinlerde kas gelişimi içindir.
| Parametre | Değer | Kaynak |
|---|---|---|
| Blok uzunluğu | 8 hafta. Orta seviyede 8. hafta deload haftasıdır. | ücretsiz programlarımızın kuruluş biçimi; araştırmalar tek bir uzunluk göstermiyor |
| Kas grubu başına haftalık set | Başlangıçta 4-10. Orta seviyeye büyük kas grubu için 9-12 set, öncelikli kas grubu için 12-18 set ver. | ACSM'nin 2026 tutum bildirisi: 10 setten itibaren daha fazla gelişim |
| Tek antrenmanda kas grubu başına set | Genelde 6-8, en fazla 10-11 civarı. | Remmert ve ark. 2025, ön baskı |
| Yedekte kalan tekrar | Danışan seti 1-2 tekrar kalmışken bitirir (RIR 1-2). Yeni başlayanlar 2-3. | Refalo ve ark. 2024: RIR 1-2, tükenişle aynı gelişimi sağladı |
| Haftada gün sayısı | Danışanın takvimine göre 2-5. | Ramos-Campo ve ark. 2024 |
| Dinlenme | Ağır çok eklemli egzersizlerden sonra 2-3 dk, izole egzersizlerden sonra 60-90 sn. | setler arası dinlenme |
Rehberin tamamında tek bir örnek ilerliyor: 31 yaşındaki Mehmet bir yıldır antrenman yapıyor, kas kazanmak istiyor, haftada yaklaşık birer saatlik 4 günü ve tam donanımlı bir spor salonu var. Rehberin sonunda uygulamada kendisine atanmış 4 günlük bir hipertrofi programı ve günlüğünde ilk haftası oluyor.
1. adım: danışanla ön görüşme
Ön görüşme programı split seçiminden daha çok belirler, çünkü günleri, ekipmanı ve kaçınılacak egzersizleri ondan öğrenirsin. Yaklaşık 7 şey sorarsın ve cevapları programı kurarken göreceğin bir yere not edersin.
| Soru | Neyi belirler | Mehmet |
|---|---|---|
| Ana hedef ve bir ikincil hedef | Hangi programı seçeceğini ve hangi kas gruplarının öncelik alacağını. | Kas, artı daha güçlü bir bench press. |
| Antrenman yaşı ve son aylarda ağırlıkların ne hızla arttığı | Danışanın seviyesini (2. adım). | Bir yıllık antrenman, ağırlıklar her 2-3 haftada bir artıyor. |
| Sakatlıklar, ağrılar, hastalıklar, ilaçlar | Hangi egzersizlerin değişeceğini ve doktor onayı gerekip gerekmediğini. | Skull crusher'da bazen dirsekleri ağrıyor. |
| Kaç gün ve kaç dakika | Haftalık split'i ve set sayısını. | 4 gün, her biri 60 dk. |
| Ekipman | Hangi egzersizleri verebileceğini. | Tam donanımlı spor salonu. |
| Sevdiği ve nefret ettiği egzersizler | Danışanın programa bağlı kalıp kalmayacağını. | Lunge sevmiyor. |
| Uyku, iş, stres | Kaç setten toparlanabileceğini. | Masa başı iş, 7 saat uyuyor. |
Her danışan programdan önce bir sağlık anketi doldurur (ör. PAR-Q+). Kalp hastalığı, yüksek tansiyon, hamilelik ya da yeni bir sakatlık bildirirse program doktor onayını bekler. Ön görüşmenin hiçbir zaman kısaltmadığın tek kısmı budur.
2. adım: danışanın hedefi ve seviyesi
Seviyeyi salonda geçen yıllara göre değil, ağırlıkların ne hızla arttığına göre değerlendirirsin. Yeni başlayan her hafta ya da daha sık ağırlık ekler; orta seviye ise yalnızca 1-4 haftada bir, genelde 6-12 aylık düzenli antrenmandan sonra (progresif yüklenme (progressive overload)). Mehmet orta seviye.
| Seviye | Büyük kas grubu için haftalık set | İlerleme | Deload |
|---|---|---|---|
| Yeni başlayan | 4-10 | Her hafta ağırlık ekle. | İlk blokta genelde gerekmez. |
| Orta seviye | 9-12, öncelikli kas grubu 12-18 | Çift ilerleme (double progression) | 8. haftada. |
| İleri seviye | Orta seviyeyle aynı, 1-2 kas grubu daha fazla iş alır. | Top set ve back-off setleri, blok antrenmanı | Her 4-8 haftada bir. |
Her blokta tek ana hedef. Aynı anda hem kas kazandırmayı hem yağ yakmayı amaçlayan bir program ikisini de iyi yapmaz; cut döneminde aynı egzersizleri ve setleri korur, beslenmeyi değiştirirsin. Kuvvet hedefi farklı bir program ister: ana harekette haftada en az iki kez 1-6 tekrarlık setler, çünkü kuvvet haftada birkaç setle bile gelişir (Pelland ve ark. 2025). Ücretsiz programlarımız kas gelişimi için kurulmuştur.
3. adım: antrenman günleri ve haftalık split
Split'i danışanın takvimine göre seçersin, çünkü 14 çalışmalık bir meta-analizde aynı set sayısında tüm vücut antrenmanı ve split kuvvette ve kasta aynı kazanımı sağladı (Ramos-Campo ve ark. 2024). Daha önemli olan, danışanın gerçekte kaç antrenman yapacağıdır.
| Gün | Split | Hazır program |
|---|---|---|
| 2 | 2 tüm vücut antrenmanı | 2 günlük tüm vücut programı |
| 3 | 3 tüm vücut antrenmanı ya da üst, alt ve tüm vücut | 3 günlük tüm vücut programı, 3 günlük üst / alt vücut programı |
| 4 | iki kez üst, iki kez alt vücut | 4 günlük üst / alt vücut programı |
| 5-6 | itiş, çekiş, bacak ya da PPL ile birleştirilmiş üst / alt vücut | 3 günlük itiş / çekiş / bacak programı, 5 günlük PPL ve üst / alt vücut programı |
Sık antrenman kaçıran bir danışan için dönüşümlü program daha iyidir: pazartesiye bağlı antrenmanı değil, listedeki sıradaki antrenmanı yapar. Her kas grubu haftada iki kez çalışılmalı, çünkü 9-12 sette kas grubu başına tek antrenman 4. adımdaki sınırı aşar (antrenman sıklığı). Split seçimi hakkında daha fazlası için tüm vücut mu split mi sayfasını oku. Mehmet 2 × üst / alt vücut alıyor: pazartesi, salı, perşembe, cuma.
4. adım: hacim, yani kas grubu başına kaç set
Hacmi egzersiz sayısıyla değil, kas grubu başına haftalık çalışma setiyle sayarsın. Ölçülebilir gelişim sağlayan en küçük doz haftada yaklaşık 4 settir ve her ek set bir öncekinden daha az katkı yapar (Pelland ve ark. 2025). Bir kas grubunun yalnızca yardımcı olduğu set yarım sayılır (setler nasıl sayılır).
En basit başlangıç haftalık bir bütçedir:
- Gün sayısını bir antrenmana sığan set sayısıyla çarp. Isınma ve yaklaşık 2 dakikalık dinlenmeyle 60 dakikaya 15-18 set sığar, daha fazlası ancak süperset yapılan izole işle olur; yani Mehmet'in 4 × 18 = yaklaşık 72 seti var.
- Büyük kas gruplarına (göğüs, sırt, kuadriseps, arka bacak, kalça) yardımcı egzersizlerden gelen yarımlar dahil 9-12'şer set ver.
- Kalanı omuz, kol ve baldır arasında böl, her birine 4-8 set.
- Öncelikli kas grubu 12-18 set alır, hafta büyümesin diye 1-2 başka kas grubu 6-8 sete düşer (kas grubu önceliği).
- Setleri günlere öyle dağıt ki bir kas grubu tek antrenmanda genelde 6-8, en fazla 10-11 civarı set alsın (antrenman başına set).
| Kas grubu | Mehmet, haftada | Antrenman başına |
|---|---|---|
| Göğüs | 11 | 5-6 |
| Sırt | 11 | 5-6 |
| Kuadriseps | 10 | 5 |
| Arka bacak | 10 | 5 |
| Kalça | 10 | 5 |
| Omuz, triseps, biseps | her biri 6-8 | 3-4 |
Ücretsiz orta seviye için 4 günlük üst / alt vücut programında hafta böyle toplanıyor: 75 çalışma seti. Toplamı haftalık hacim hesaplayıcıda kontrol et; MV, MEV, MAV ve MRV bölgeleri antrenman hacmi sayfasında anlatılıyor. Bölge adları antrenörlük pratiğinden gelir ve eşikleri kaynaktan kaynağa değişir; SmartWorkout içinde bunlar araştırma sonucu değil, bir referans noktasıdır.
5. adım: tekrarlar, RIR ve başlangıç ağırlıkları
Çalışma setleri kas tükenişinde değil, 1-2 yedek tekrarla (yeni başlayanda 2-3) biter, çünkü bir çalışmada 1-2 yedek tekrar tükenişe kadar antrenmanla aynı kas gelişimini daha az yorgunlukla sağladı (Refalo ve ark. 2024). ACSM'nin 2026 tutum bildirisi egzersiz başına en az 2 set ve 2-3 yedek tekrar önerir (ACSM'nin 2026 tutum bildirisi).
| Egzersiz | Tekrar | RIR | Dinlenme |
|---|---|---|---|
| Ağır çok eklemli egzersizler (squat, deadlift, barla press) | 6-10 | 2 | 2-3 dk |
| Diğer çok eklemli egzersizler ve makineler | 8-12 | 1-2 | yaklaşık 2 dk |
| İzole | 10-15 | 1 | 60-90 sn |
Yeni başlayan tablonun tamamında bir tekrar daha fazla yedekte bırakır; aralıkları tekrar aralıkları sayfasına göre kaydırabilirsin.
Başlangıç ağırlıklarını maksimum testi yapmadan belirlersin. 1. haftada danışan bir tekrar daha fazla yedekte bırakır, sen de tekniği izleyip aralığa girdiği ağırlığı not edersin. Birkaç tekrarlık bir sonucunu bildiğinde 1RM hesaplayıcı sana çalışma ağırlığını verir. Günün ilk ağır hareketinden önce ısınma setleri gelir. Danışanlar seti genelde çok erken bırakır: sandıklarından yaklaşık 1 tekrar daha fazlası kalmıştır ve 12 tekrarın üstündeki setlerde bunu daha az isabetli tahmin ederler (Halperin ve ark. 2022). Bu yüzden programdaki rakama güvenmek yerine setten sonra kaç tekrar kaldığını sor (RPE ölçeği).
6. adım: egzersiz seçimi, zorlaştırma ve kolaylaştırma
Egzersizleri hareket kalıbına göre seçersin: bir antrenmanda kalıp başına bir egzersiz, büyük bir kas grubu için 1-2. Haftanın o kas grubuna ait ikinci antrenmanında aynı egzersizi ya da aynı kalıptan başka birini kullanırsın, örneğin pazartesi squat, perşembe leg press. Danışan bir egzersizi düzgün teknikle yapamıyorsa ya da bir yeri ağrıyorsa hareketi çıkarmak yerine aynı kalıpta bir basamak aşağı inersin. Keskin, artan ya da antrenmandan sonra süren ağrı programın değil, fizyoterapistin işidir.
| Kalıp | Daha kolay | Standart | Daha zor |
|---|---|---|---|
| Squat | Box squat, Makinede hack squat | Dumbbell ile goblet squat | Barla squat |
| Kalça menteşesi (hip hinge) | Glute bridge | Dumbbell ile Romanian deadlift, Trap barla deadlift | Romanian deadlift, Deadlift |
| Kalça ekstansiyonu | Ağırlıklı glute bridge | Makinede hip thrust | Barla hip thrust |
| Lunge | Dumbbell ile lunge | Dumbbell ile yürüyerek lunge | Dumbbell ile Bulgarian split squat |
| Yatay itiş | Şınav, Makinede chest press | Dumbbell ile bench press | Barla bench press |
| Dikey itiş | Makinede omuz press | Dumbbell ile oturarak omuz press | Barla omuz press |
| Dikey çekiş | Kabloda lat pulldown | Destekli barfiks | Barfiks |
| Yatay çekiş | Göğüs destekli T-bar row, Kabloda oturarak row | Dumbbell ile öne eğilerek tek kol row | Barla öne eğilerek row |
“Daha kolay”, kas için daha az etkili değil, daha dengeli ve öğrenmesi daha basit demektir: makine ya da göğüs desteği, danışanın önce bir teknik öğrenmeden tükenişe yaklaşmasını sağlar. Arka bacak ve yan omuz için izole iş ekle, çünkü squat ve leg press arka bacağı çok az yükler, bench press de yan omza neredeyse hiç dokunmaz; örneğin Makinede oturarak leg curl. Mehmet lunge sevmiyor, bu yüzden alt vücut günlerinde squat ve leg press alıyor; skull crusher yerine de dirseklere daha az yük bindiren Halat ile triceps pushdown yapıyor.
7. adım: haftadan haftaya ilerleme
İlerleme, haftada bir verdiğin bir karar değil, danışanın her antrenmandan sonra kendisinin uyguladığı bir kuraldır. Orta seviye için en basiti çift ilerlemedir: bir egzersizin tüm setleri planlanan RIR'de aralığın üst sınırına ulaşınca bir sonraki sefer ağırlık en küçük adımla artar, tekrarlar aralığın alt sınırına döner.
| Antrenmandan sonra | Sonraki adım |
|---|---|
| RIR 2'de tüm setler 4 × 10, aralık 8-10 | Bara 2,5 kg ekle ve 4 × 8'den başla. |
| 10, 9, 8 tekrarlık setler | Ağırlığı koru ve her sette 10'u hedefle. |
| Üçüncü haftadır aynı sonuç | Egzersizi aynı kalıptan başka biriyle değiştir ya da ağırlığı %10 azaltıp tekrar aralığında yeniden yukarı çık. |
| Egzersizlerin çoğu 2 antrenmandır düşüyor | Hemen daha hafif bir hafta yap (8. adım). |
Dumbbell'da bir sonraki ağırlık çoğu zaman %10'dan büyük bir sıçramadır, bu yüzden orada önce tekrarlar artar. Blok boyunca setler sabit kalır; bir kas grubu ilerlemeye rağmen yerinde sayıyorsa 1-2 ek seti ancak bir sonraki 8 haftalık blokta alır. Diğer yöntem, yani aynı ağırlıkta haftadan haftaya set eklemek de işe yarar, ama o zaman 1. hafta 7. haftadan kısa olmalıdır.
8. adım: deload haftası ve bloğun sonu
Orta seviyede 8. hafta deload (yük azaltma) haftasıdır: çalışma setlerinin yaklaşık %60'ı, RIR 4'te, aynı egzersizler ve ağırlıklarla. Düzenli deload haftalarının uzun vadede onlarsız antrenmandan daha fazla kas kazandırıp kazandırmadığı bilinmiyor, ama sana programı değiştirmek için sabit bir nokta verirler. Yeni başlayan 8. haftada genelde diğer haftalar gibi çalışır ve deload haftasını ancak ağırlıklar birkaç haftada bir artmaya başlayınca alır.
Deload haftasından sonra bir sonraki mezosikle, yani sonraki 8 haftaya başlarsın:
- kalan egzersizler 1. haftanın değil, 7. haftanın ağırlıklarından başlar; yeni egzersizler bir tekrar daha fazla yedekle geçen bir haftayla başlar;
- 3 haftadır yerinde sayan egzersizler aynı kalıp içinde değiştirilir (6. adımdaki tablo);
- gelişmeyen kas grupları 1-2 set daha alır, aynı sayıda seti başka yerden çıkarırsın;
- blokta bir kez sonuçları aynı ağırlık ve yedek tekrarla karşılaştırırsın (11. adım).
Farklı hedefli birkaç bloktan oluşan daha uzun vade periyodizasyon sayfasında anlatılıyor. Tipik bir danışan için birkaç egzersizi değiştirilmiş, tekrarlanan 8 haftalık bir blok yeterlidir.
9. adım: programı sıfırdan daha hızlı yazmak
Sıfırdan program bir kez gerekir; sonrasında hazır bir temelden başlar, ön görüşmenin gösterdiğini değiştirirsin. En hızlı yollar:
| Başlangıç noktası | Ne zaman | Neyi değiştirirsin |
|---|---|---|
| Ücretsiz bir program | Tipik bir danışan için ilk programın. | Egzersizleri 6. adımdakilerle, öncelikli kas gruplarının setlerini. |
| Kendi şablonun | Antrenman yaşı benzer, gün sayısı aynı danışanlar. | Egzersizleri ve başlangıç ağırlıklarını. |
| Yapay zeka programı | Birkaç dakikada ilk bir sürüm istiyorsun. | Kas grubu başına setleri ve egzersizleri her programda olduğu gibi kontrol et. |
| Tablodan bir program | Programların Excel'de duruyor. | Metni yapıştır ve uygulamanın tanımadığı egzersiz adlarını düzelt. |
Her temeli aynı rakamlarla kontrol edersin: 4. adımdaki setler, antrenman başına sınır, RIR, dinlenme. Yapay zeka programında ayrıca egzersizlerin danışanın ekipmanına uyduğunu ve her setin bir RIR değeri olduğunu kontrol edersin (hazır, kendi ya da yapay zeka programı).
10. adım: programı danışana atamak
Atanmış program ağırlıklar, aralıklar, RIR ve dinlenmeyle birlikte danışanın telefonunda durur, böylece antrenman sırasında ne yapacağını sormak zorunda kalmaz. Atamadan önce programı danışanın göreceği gibi gözden geçir: gün adı bugün ne yaptığını söylüyor mu, ağrı yapan egzersizlerde not var mı, 1. haftada bir tekrar daha fazla yedek var mı.
Birkaç danışanı benzer bir programla çalıştırdığında şablonu kopyalar, yalnızca egzersizleri ve ağırlıkları değiştirirsin. Farklı ekipmanlar için üç egzersiz sürümü olan tek bir “Üst / Alt 4 gün” şablonu orta seviyedeki danışanların çoğunu karşılar.
11. adım: programı takip etmek ve düzeltmek
Programı danışanın yapması gerekene göre değil, gerçekte yaptığına göre değerlendirirsin. Haftada bir 3 şeye bakarsın:
- Programdaki antrenmanların kaçını tamamladığı. İki hafta boyunca %75'in altı (ör. 4'te 3) programın çok uzun olduğu ya da günlerin uymadığı anlamına gelir: antrenmanları kısalt ya da günleri kaydır.
- Ana hareketlerde aynı RIR'de ağırlığın ya da tekrarların artıp artmadığı.
- Notlarındaki yedek tekrarların programla uyuşup uyuşmadığı. Her sette RIR 0 ağırlıkların fazla ağır olduğunu, 2 planlanmışken RIR 4 fazla hafif olduğunu gösterir.
Blok sonunda 3-4 ana harekette 2. haftayı 7. haftayla karşılaştırırsın. Kas kazandırma hedefinde haftada bir, günün aynı saatinde vücut ağırlığını, bloğun başında ve sonunda da çevre ölçülerini ve fotoğrafları ekle. Rakamlar artıyorsa sonraki blok aynı iskeleti korur; yerinde sayıyorsa setleri ya da egzersizleri 8. adımdaki gibi değiştir. Kuvvet standartları danışanının gerçek kuvvet seviyesini gösterir ve sonraki bloklar için hedef koymana yardım eder.
Danışan programlarında sık yapılan hatalar
- Kendi antrenmanından program yazmak. Senden 4 yıl daha az antrenman geçmişi olan danışan, senin göğüs için yaptığın 20 seti alır. 2. adımdaki tablodan başla, ancak ağırlıklar yerinde saydığında ekle.
- Fazla uzun antrenmanlar. 60 dakikası olan birine verilen 80 dakikalık program, antrenmanın yarısının atlanmasıyla biter. Programı atamadan önce setleri dinlenmeyle birlikte say.
- Programı her 2-3 haftada bir değiştirmek. Neyin işe yaradığını görmek için bu çok erken. Yalnızca ağrı yapan ya da üç haftadır yerinde sayan bir egzersizi değiştir.
- İlerleme kuralının olmaması. Kuralsız “4 × 10” yazan bir program 8 hafta boyunca aynı ağırlıkta kalır. 7. adımdaki kuralı her egzersize ya da program açıklamasına yaz.
- Herkese aynı yedek tekrar. Yeni başlayan hâlâ tekniği öğreniyor ve tükenişe yakın bir set onu bozar. Ona RIR 2-3 ver ve her setten sonra kaç tekrar kaldığını sor.
Araştırmalar program tasarımı hakkında ne diyor
| Çalışma | Tür ve örneklem | Sonuç | Sınırlılık |
|---|---|---|---|
| Pelland ve ark. 2025 | 67 çalışmalık meta-analiz | kas gelişimi set sayısıyla artar, ama her ek set daha az katkı yapar; haftada yaklaşık 4 set ölçülebilir gelişim sağlar | çoğunlukla genç erkekler, yaklaşık 10 haftalık çalışmalar |
| ACSM'nin 2026 tutum bildirisi | derlemelerin derlemesi | egzersiz başına en az 2 set, 2-3 yedek tekrar, haftada 10 setten itibaren daha fazla gelişim | genel öneri, seviyeye göre ayrılmamış |
| Ramos-Campo ve ark. 2024 | 14 çalışmalık meta-analiz | aynı set sayısında split ve tüm vücut antrenmanı aynı kazanımı sağlar | kısa çalışmalar |
| Halperin ve ark. 2022 | meta-analiz, 12 çalışma, 414 kişi | yedekte kalan tekrar ortalama 0,95 tekrar eksik tahmin edildi; tükenişe yakınken ve 12 ya da daha az tekrarda daha isabetli | sonuçlar çalışmalar arasında çok değişken |
| Refalo ve ark. 2024 | çalışma, antrenmanlı kişiler, 8 hafta | RIR 1-2 ve tükenişe kadar antrenman benzer kas gelişimi sağladı | tek grup, kısa süre |
| Remmert ve ark. 2025 | meta-analiz, ön baskı | tek antrenmanda kas grubu başına yaklaşık 11 setin üstünde daha fazla set ölçülebilir bir avantaj sağlamadı | hakem değerlendirmesinden geçmedi, yazarlar bunu bir sınır olarak görmüyor |
| Roberts ve ark. 2020 | meta-analiz, kas gelişimine dair 10 çalışma | aynı antrenmanı yapan kadınlar ve erkekler benzer şekilde kas kazandı | santimetre cinsinden gelişimi değil, etki büyüklüklerini karşılaştırır |
Belirli bir kişi için doğru hacmi belirlemenin, sonuçlarını bloktan bloğa izlemekten başka bilinen bir yolu yok.
SmartWorkout ile danışanın programını yürütmek
Danışanın programını SmartWorkout uygulamasının antrenör modunda kurup atarsın, danışanın da onu kendi uygulamasında çalışır. Bu rehberin adımları şöyle işler:
- Ön görüşme: “Formlar” › “Başlangıç anketi” soruları danışanına gönderir, cevapları onun profilinde görürsün.
- Program: “Programlar” › yeni program. Hedefi, seviyeyi, “Yük göstergesi” seçeneğini (RIR, RPE ya da %1RM), blokları ve haftaları belirlersin; bir haftayı “Çoğalt” düğmesiyle kopyalarsın.
- Program günü: her sette egzersizler, tekrar aralıkları, RIR, tempo ve dinlenme.
- Atama: programdaki “Danışana ata” düğmesiyle ya da danışanın profilinden.
- Takip: danışanın günlüğü programdaki her antrenmanı gösterir, program kartı da hangi haftanın sürdüğünü ve kaç antrenman yaptığını gösterir.
Danışanla çalışmanın ayrıntıları antrenörle antrenman makalesinde, program formu ise program oluşturucu makalesinde anlatılıyor. Hazır bir temeli ücretsiz programlardan al, tablodaki bir programı da program içe aktarma ile yapıştır. Antrenör moduyla ilgili her şey antrenörler için SmartWorkout sayfasında.
Ücretli Antrenör paketinde program formundaki hacim tablosu her kas grubunun haftalık setlerini MV, MEV, MAV ve MRV bölgelerine göre gösterir, böylece 4. adımı hesaplayıcı olmadan kontrol edersin.
SmartWorkout ile kaydet
iPhone ve Android için ücretsiz antrenman günlüğü: setler, RIR, tempo, egzersiz grupları ve programlar.
Sorular
Bir danışana program yazmak ne kadar sürer?
İlk programı sıfırdan yazmak en uzun sürer. Bir şablondan ya da ücretsiz bir programdan başlayıp yalnızca egzersizleri, seçtiğin kas gruplarının setlerini ve günleri değiştirdiğinde sonrakiler daha hızlı gider.
Her danışana farklı bir program mı gerekir?
Antrenman yaşı ve gün sayısı aynı olan danışanlar aynı iskeleti paylaşabilir. Egzersizler (ekipman, ağrı, teknik), öncelikli 1-2 kas grubu ve başlangıç ağırlıkları farklıdır, yani her kopyayı yine de onu alacak kişiye göre gözden geçirirsin.
Danışanın programını ne sıklıkla değiştirmeliyim?
Her 8 haftada bir, deload haftasından sonra. Blok içinde yalnızca ağrı yapan ya da üç haftadır yerinde sayan bir egzersizi değiştirirsin, gerisine dokunmazsın; yoksa neyin işe yaradığını göremezsin.
Danışan programları için tablo mu, uygulama mı?
Sonuçlarını kendisi giren birkaç danışan için tablo yeter. Danışan sayısı artınca zamanının çoğu mesajlardaki ağırlıkları tabloya kopyalamakla geçer; uygulama ise bunları danışanın antrenmanı sırasında kaydeder.
Kadın danışana program nasıl yazılır?
Erkeğe yazdığın gibi: çalışmalarda aynı antrenmanı yapan kadınlar ve erkekler benzer hızda kas kazandı. Kadınlar daha sık kalça önceliği ister, bu yüzden kalça, diğer kas gruplarından kısılan setlerle daha fazla set alır.
Ayrıca bak
- Spor salonu için antrenman programı nasıl yapılır: egzersizler, setler, sıralama ve antrenman süresiAntrenman programı, yazıya dökülmüş antrenman haftasıdır: günler, egzersizler, setler, tekrarlar, yedekte kalan tekrar (RIR) ve dinlenme. Önce gün sayısını belirle, sonra egzersizleri seç ve kas grubu başına haftalık seti hesapla. ACSM'nin 2026 tutum bildirisi egzersiz başına en az 2 set ve 2-3 yedek tekrar önerir.
- Antrenman hacmi nedir, MEV, MAV ve MRV ne anlama gelirHipertrofi antrenmanında antrenman hacmi, bir kas grubunun haftada aldığı çalışma seti sayısıdır. 67 çalışmalık bir meta-analizde kas gelişimi haftada yaklaşık 4 setten itibaren ölçülebildi ve her ek set daha az kattı; ACSM'nin 2026 tutum bildirisi haftada 10 ve üzeri seti daha fazla gelişimle ilişkilendiriyor.
- Progresif yüklenme nedir: lineer ve çift ilerleme, platoyu kırmanın yoluProgresif yüklenme (progressive overload), antrenmanın zorluğunu kademeli olarak artırmaktır; çoğunlukla yükü, tekrarları ya da setleri. ACSM, art arda iki antrenmanda hedefin 1-2 tekrar üzerine çıktığında yükü %2-10 artırmayı önerir. 8 haftalık bir çalışmada tekrar eklemek, yük eklemek kadar kas geliştirdi.
- Deload haftası: ne zaman yapılır, ne kadar sürer, ne kadar azaltılırDeload (yük azaltma) haftası, bir sonraki bloktan önce yorgunluğu atmak için planlanan hafif bir antrenman haftasıdır. Her deload'da set sayısı genelde %30-50 azalır, setler de çoğu zaman tükenişten daha uzakta biter. Ağırlık aynı kalır ya da yaklaşık %10 düşer, özellikle eklemlerin ağrıyorsa.
- Mezosikl: antrenman bloğu ne kadar sürer ve nasıl planlanırMezosikl (antrenman bloğu), tek bir hedef etrafında kurulan, genelde 4-8 haftalık ve çoğu zaman daha hafif bir haftayla (deload) biten bir bloktur. Her biri genelde bir antrenman haftası olan mikrosikllerden oluşur; birkaç mezosikl de genelde bir yıl süren bir makrosikl oluşturur.
- Antrenman splitleri: tüm vücut, üst / alt vücut, itiş / çekiş / bacak ya da bölgesel split (bro split)Split, kas gruplarını haftaya dağıtma şeklindir. Tüm vücut her antrenmanda her şeyi çalıştırır, üst / alt vücut ve itiş / çekiş / bacak 2-3 günü sırayla tekrarlar, bölgesel split her kasa ayrı bir gün verir. Haftalık set sayısı eşitken tüm vücut ve splitler benzer kas ve kuvvet kazandırır (14 çalışmalık meta-analiz).
- RIR (yedekte kalan tekrar): ne demek ve nasıl tahmin edilirRIR (yedekte kalan tekrar), set bittiğinde tükenişe kadar yapabileceğin temiz tekrar sayısıdır. RIR 0 hiç tekrar kalmadığı, programdaki RIR 2-3 ise seti 2-3 tekrar daha yapabilecekken bitirmek demektir. 12 çalışmalık bir meta-analizde sporcuların yedeğinde ortalama sandıklarından 1 tekrar fazla vardı.
Kaynaklar
- Currier BS, D'Souza AC, Singh MAF, et al. American College of Sports Medicine Position Stand. Resistance Training Prescription for Muscle Function, Hypertrophy, and Physical Performance in Healthy Adults: An Overview of Reviews. Med Sci Sports Exerc. 2026;58(4):851-872.
- Pelland JC, Remmert JF, Robinson ZP, et al. The Resistance Training Dose Response: Meta-Regressions Exploring the Effects of Weekly Volume and Frequency on Muscle Hypertrophy and Strength Gains. Sports Med. 2026;56(2):481-505 (online 2025).
- Halperin I, Malleron T, Har-Nir I, et al. Accuracy in Predicting Repetitions to Task Failure in Resistance Exercise: A Scoping Review and Exploratory Meta-analysis. Sports Med. 2022;52(2):377-390 (online 2021).
- Ramos-Campo DJ, Benito-Peinado PJ, Andreu-Caravaca L, et al. Efficacy of Split Versus Full-Body Resistance Training on Strength and Muscle Growth: A Systematic Review With Meta-Analysis. J Strength Cond Res. 2024;38(7):1330-1340.
- Refalo MC, Helms ER, Robinson ZP, et al. Similar muscle hypertrophy following eight weeks of resistance training to momentary muscular failure or with repetitions-in-reserve in resistance-trained individuals. J Sports Sci. 2024;42(1):85-101.
- Remmert JF, Pelland JC, Robinson ZP, et al. Is There Too Much of a Good Thing? Meta-Regressions of the Effect of Per-Session Volume on Hypertrophy and Strength. SportRxiv. 2025 (preprint, not peer reviewed).
- Roberts BM, Nuckols G, Krieger JW. Sex Differences in Resistance Training: A Systematic Review and Meta-Analysis. J Strength Cond Res. 2020;34(5):1448-1460.