Negatif tekrarlar: eksantrik faz nasıl çalışılır

Kısa cevap

Negatif tekrarlar (negatifler, sadece eksantrik tekrarlar) yalnızca eksantrik fazdan oluşan tekrarlardır: ağırlık 3-5 sn'de indirilir, yukarı ise bir partner, diğer kol ya da bacak veya sehpa taşır. Kaslar indirirken %20-40 daha güçlüdür. Daha ağır indirme çalışmaları normal setlerden fazla kas gelişimi göstermiyor.

Negatif tekrarların temel rakamları

Parametre Değer Kaynak
İndirme kuvveti Kaldırmaktan yaklaşık %40 fazla. Barla bench press'te normal 1RM değerinin yaklaşık %120'sini indirebilirsin. Nuzzo ve ark. 2023, Kelly ve ark. 2015
İndirme süresi 3-5 sn. Suchomel ve ark. 2019 (2/1); egzersiz atlasımız
Partnerle ağırlık 1RM değerinin %105-110'u. aynı derleme
2/1 yönteminde ağırlık İki kol ya da iki bacakla 1RM değerinin %70-80'i. aynı derleme
Set 3-5 tekrarlık 2-3 set. kendi pratiğimiz
Sıklık Ağır olanları 2-4 hafta boyunca kas grubu başına haftada bir yap. Vücut ağırlığıyla olanlarda haftada 1-2 kez sorun değil. kendi pratiğimiz
2 s5 s3 s5 s3 s5 sbanktan yukarı çık5 sn indirmebanka dönüş5 sn indirmebanka dönüş5 sn indirme5 s3 s5 s3 s5 sbanktan yukarı çık2 s5 sn indirme5 sbanka dönüş3 s5 sn indirme5 sbanka dönüş3 s5 sn indirme5 s
3 negatif barfikslik bir set: 15 sn indirme, tekrarlar arasında banka basıp yeniden yukarı çıkarsın.

Negatif tekrar yapmanın dört yolu

Negatif tekrar, sadece eksantrik fazı yaptığın tekrardır: ağırlığı ya da vücudunu 3-5 sn'de indirirsin ve yukarı yardımla dönersin. Eksantrik faz, tekrarın kasın yük altında uzadığı kısmıdır, genelde indirme; konsantrik faz ise kasın kısaldığı ve ağırlığı kaldırdığın kısımdır. Negatif barfiks ve Negatif şınav için atlas sayfalarında video ve talimatlar var.

Vücut ağırlığıyla negatifler

Vücut ağırlığıyla negatifler üst pozisyondan başlar: barfiks için barın altına enine koyduğun bir sehpaya ya da plyo kutusuna çık, böylece zıplamadan çenen barın üstünde olur. Şınavda üst pozisyona dizlerinden dönersin, Paralel barda dips hareketinde ise destek pozisyonuna sehpadan geçersin.

Barfikste 3 sn'lik inişi tutamıyorsan çenen barın üstündeyken 10-20 sn asılarak ya da Destekli barfiks ile başla. En yavaş, kolların düzleştiği bölümde in; altta gevşek bir asılı pozisyona düşmek yerine kürek kemiklerini sabit tutarak sehpaya bas.

33H144H255H355H433H144H255H355H4
  • set başına indirme
  • indirme başına saniye
3 sn ile 3 × 3'ten 5 sn ile 3 × 5'e; 4. haftada tam bir barfiks dene.

Nordic hamstring curl doğası gereği bir negatiftir: topukların bir makine pedinin altına, yüklü bir barın altına ya da bir partnerin ellerine kilitli şekilde diz çökersin ve gövdeni kontrol edebildiğin kadar yavaş öne indirirsin.

İkiyle yukarı, biriyle aşağı (2/1)

2/1 yönteminde ağırlığı iki bacak ya da iki kolla kaldırır, tek bacak ya da tek kolla 3-5 sn'de indirirsin, tarafları değiştirerek. Suchomel ve ark. 2019 derlemesi 1RM değerinin %70-80'ini veriyor, ama bu yöntem için kanıtın az olduğunu belirtiyor. Tek kaldıraçlı makineler uygun: Makinede leg extension, Makinede oturarak leg curl, Makinede yatarak leg curl ya da tutamakları birbirine bağlı Makinede preacher curl; birbirinden bağımsız iki kaldıraçlı bir makinede 2/1 işe yaramaz.

1RM değerinden ağır partnerli negatifler

Partnerli negatiflerde 1RM değerinden fazla ağırlık alırsın: partnerin barı kaldırmana yardım eder, sen de 3-5 sn'de indirirsin. Aynı derleme bu yükleri, vücut ağırlığının en az iki katı squat yapan ileri seviye sporculara ayırıyor; yeni başlayanlara 4010 tempo ile yavaş indirme yeter. Onları ısınma setlerinden hemen sonra yap ve o antrenmanda bir çalışma setini çıkar.

Bench press'i güvenlik pimleri göğsünün hemen altına ayarlı bir power rack'te yap, 1RM değerinden ağır bir barla da barın iki ucunda birer kişi olmak üzere iki yardımcın olsun. Daha ağır indirme çalışmalarında genelde ağırlık bırakıcılar (weight releasers), yani tekrarın altında bardan düşen kancalar kullanıldı (Zhang ve ark. 2026); çok az salonda bulunur.

Normal bir setin sonunda negatifler

Negatifleri bir setin sonunda, artık kendi başına kaldıramadığın son tekrardan sonra, kas tükenişinde yaparsın: partnerin yukarı çıkışta yardım eder, sen de ağırlığı 1-2 kez daha indirirsin. Bunlar çoğunlukla yorgunluk ekler: tükenişten sonra daha fazla zorunlu tekrar (forced reps) daha fazla kuvvet kazandırmadı (Drinkwater ve ark. 2007). Bu indirmeler, aralarında dinlenme olmadığı için, bir drop set içindeki düşüşler gibi aynı sete aittir (setler nasıl sayılır).

Negatif tekrarlar ne zaman yapmaya değer

Negatifler, diğer yoğunluk teknikleri gibi, normal setlerden fazla kas kazandırmaz ve daha fazla yorgunluğa mal olur. 49 çalışmalık bir meta-analizde, tam tekrarlarda daha ağır indirme normal setlere benzer kuvvet artışı verdi, algılanan zorluk ise belirgin şekilde daha yüksekti; kas kesit alanını sadece 3 çalışma ölçtü (Zhang ve ark. 2026). Tek başına negatifleri normal setlerle neredeyse kimse karşılaştırmadı, bu yüzden hem hipertrofi hem kuvvet için elimizdeki en yakın kanıt bu.

Hedef Yöntem Neden
İlk barfiks ya da şınav Vücut ağırlığı, 3 × 3-5, haftada 1-2 kez. Hareketi daha güçlü olduğun fazda çalışırsın.
İleri seviyede kuvvet Partnerle ya da 2/1, haftada bir. Esas olarak indirme kuvveti artar, kas kütlesi normal setlerle aynı gelişir (Walker ve ark. 2016).
Arka bacak, özellikle koşuyor ya da futbol oynuyorsan Nordic curl, haftada yaklaşık 20 tekrar, örneğin 3 × 7. Sporcularda sakatlık yarıya indi (van Dyk ve ark. 2019). Çalışmalarda haftada 21 ya da daha fazla tekrar kullanıldı (Cuthbert ve ark. 2020).
Yapmasan daha iyi 1RM testinden önceki hafta ve deload haftası sırasında. Kas ağrısı yaparlar ve toparlanmayı uzatırlar.

Adım adım negatif tekrar nasıl yapılır

  1. Kas grubunu artan ağırlıklı setlerle ısıt ve negatifleri çalışma setlerinden önce yap.
  2. Ağırlığı ayarla: partnerle 1RM değerinin %105'inden başla; 2/1'de iki kol ya da iki bacakla 1RM değerinin %70-80'ini al.
  3. Tam hareket açıklığında 3-5 sn'de indir; içinden say ya da telefonunda 60 bpm'lik bir metronom aç.
  4. Seti RIR 1 ile, yani 3 sn'lik bir iniş daha yapabilecekken bitir; negatiflerde RIR, hâlâ yapabileceğin 3 sn'lik iniş sayısıdır. Bir iniş 3 sn'den kısa sürdüyse set bir tekrar fazla uzamıştır.
  5. İlk hafta egzersiz başına 1 set yap, ikinci haftadan itibaren 2-3.
  6. Makinelerde ve vücut ağırlığıyla 90-120 sn, barla 2-3 dk dinlen.

kg ve saniye ile negatif tekrar örnekleri

Örnekler, 1RM değerini hesaplayıcıdan aldığını varsayar; makinede ağırlığı ağırlık bloğundaki en yakın plakaya yuvarla.

Egzersiz Yöntem Ağırlık ve tekrar RIR Dinlenme
Negatif barfiks vücut ağırlığı 3 × 4, 5 sn indirme 1 120 sn
Barla bench press partnerle, ısınmadan hemen sonra 1RM 100 kg: 105 kg ile 2 × 3, 4 sn indirme 1 180 sn
Makinede leg extension 2/1 iki bacakla 1RM 80 kg: 55 kg (yaklaşık %70), 2 × 6, yani bacak başına 4 sn'lik 3 indirme 1 120 sn
Nordic hamstring curl vücut ağırlığı 3 × 7, kontrol edebildiğin kadar yavaş indirme 1 120 sn

Barda, makinelerde ve sehpada negatifler

Negatifleri en kolay, üst pozisyona yüksüz ya da diğer kol veya bacağın yardımıyla dönebildiğin egzersizlerde yaparsın.

Uygun Ne indirirsin
Negatif barfiks Vücudunu, çenen barın üstündeki pozisyondan kolların düzleşene kadar.
Negatif şınav Göğsünü yere.
Paralel barda dips Vücudunu destek pozisyonundan üst kolların yere paralel olana kadar.
Nordic hamstring curl Gövdeni öne, dizlerin bir pedin üstündeyken.
Makinede leg extension Pedi, düz dizlerden bükülü dizlere, tek bacakla (2/1).
Makinede oturarak leg curl Pedi, bükülü dizlerden düz dizlere, tek bacakla (2/1).
Barla bench press Barı göğsüne, partnerle.
Pek uygun değil Neden
Barla squat 1RM değerinden ağır bir barı sırtına güvenle alamazsın. Negatif yerine yavaş 4010 tempo ile devam et.
Deadlift Eksantrik faz barı yere indirmektir ve kimse kilitli pozisyonda eline 1RM değerinden ağır bir bar veremez.

Negatif tekrarlar ile yavaş eksantrik, zorunlu tekrarlar ve drop set karşılaştırması

Negatif tekrarlar Yavaş indirme, örneğin 4010 Zorunlu tekrarlar Drop set
Ne yaparsın Sadece indirirsin, yukarı çıkışta yardım alırsın. İndirmesi daha uzun tam tekrarlar. Tükenişten sonra partner kaldırmana yardım eder. Tükenişten sonra hemen daha hafif bir ağırlığa geçersin.

Negatiflerden sonra kas ağrısı ve onu azaltmanın yolları

Negatiflerle yaptığın ilk antrenman, çok indirme içeren her yeni egzersiz gibi, genelde güçlü bir gecikmiş kas ağrısı (DOMS) getirir: yük altında indirmek kası diğer çalışmalardan daha sık ve daha ağır hasara uğratır (Cheung ve ark. 2003). Bu normaldir ve tekniğinin kötü olduğu anlamına gelmez; aynı makale bu tür egzersizleri 1-2 hafta içinde yavaş yavaş eklemeyi öneriyor. Antrenmanlı sporcularda fark küçük: daha ağır indirmeden sonra kas ağrısı normal setlere benzerdi (Zhang ve ark. 2026).

Tek bir antrenman, kası sonraki antrenmanlardaki bu hasardan en az 6 ay korur (tekrarlanan yüklenme etkisi ya da repeated bout effect; Nosaka ve ark. 2001), bu yüzden altı aylık bir aradan sonra tek bir hafif setle başla. 2 gün önceki hafif bir antrenman da yardım eder: bir çalışmada maksimal kuvvetin %10'uyla 50 indirme, en yüksek kas ağrısını %36-54 azalttı (Huang ve ark. 2019). Salonda bu, örneğin en hafif ağırlıkla 3 × 15-20 yavaş indirme demek.

Sık yapılan hatalar

  1. Başlangıçta fazla ağırlık. Kontrol edemediğin bir ağırlık 1-2 sn'de iner. 1RM değerinin %105'inden başla ve her iniş tam 5 sn sürdüğünde ağırlık ekle.
  2. Antrenmanın sonunda ağır negatifler. Yorgun kaslarla hareketin altında barın kontrolünü kaybetmek daha kolaydır, bu yüzden onları ısınmadan sonra yap.
  3. Her antrenmanda negatifler. Daha ağır indirme algılanan yorgunluğu artırır ve daha uzun toparlanma ister (Zhang ve ark. 2026). Onları kas grubu başına haftada bir, 1-2 egzersizle sınırlı tut.
  4. Normal set olarak kaydedilen negatifler. 110 kg × 3 indirme, günlüğünde 110 kg × 3 tam tekrarla aynı görünür ve tahmini 1RM değerini şişirir. Onları son bölümde anlatıldığı gibi ayrı kaydet.

Araştırmalar ne diyor

Negatiflerin daha fazla lifi hasara uğrattığı için daha fazla kas kazandırdığını sık okursun. Çalışmalar bunu göstermiyor: eksantrik antrenman yalnızca, ağırlığı sadece kaldırdığın (sadece konsantrik) antrenmanla karşılaştırıldığında öne çıkıyor.

İddia Çalışmalar ne gösteriyor Kesinlik
Negatifler normal setlerden fazla kas kazandırır Tam tekrarlarda daha ağır indirmeden sonra benzer gelişim oldu. Tek başına negatiflerin doğrudan karşılaştırması neredeyse yok. düşükten ortaya
Sadece eksantrik kasılmalar sadece konsantriklerden fazla kas kazandırır 15 çalışmalık bir meta-analizde avantaj anlamlı değildi (Schoenfeld ve ark. 2017). 2026 ACSM tutum bildirisi yine de bunu bir avantaj sayıyor. düşükten ortaya
Negatifler daha fazla kuvvet kazandırır Esas olarak indirme kuvveti, yani çalıştığın kasılma türü artar (Roig ve ark. 2009). Kaldırmada 1RM gruplar arasında farklı değildi. düşük
Nordic curl arka bacağı korur 8459 sporcuda sakatlık riski yarıya indi (van Dyk ve ark. 2019). Düşük hacim, yüksek hacim kadar eksantrik kuvvet verdi (Cuthbert ve ark. 2020). ortadan yükseğe
Çalışma Tür ve örneklem Sonuç Kısıt
Nuzzo ve ark. 2023 meta-analiz, 335 çalışma, 12.546 kişi indirme kuvveti 1,41 kat daha fazla ölçümlerin %98'i dinamometrelerde
Zhang ve ark. 2026 meta-analiz, 49 çalışma, 773 kişi 1RM: SMD 0,12; kas kesit alanı: SMD -0,06; algılanan zorluk: SMD 1,72 kesit alanı 3 çalışmada; çoğunlukla genç, antrenmanlı kişiler

Tükenişten sonraki negatiflerin, tükenişe kadar setin kendisine bir şey katıp katmadığı ya da ilk barfikse lastik destekli barfiksten daha hızlı götürüp götürmediği bilinmiyor.

SmartWorkout kayıtları ne gösteriyor

Kayıtlardaki tipik set, başlangıç için önerdiğimiz aralığa denk geliyor, ilk tam barfiksini kaydedenler de bunu genelde ilk negatiflerinden birkaç hafta sonra yaptı. Her rakam en az 50 kişiye dayanıyor.

SmartWorkout uygulamasında negatif tekrarlar nasıl kaydedilir

Negatifleri SmartWorkout uygulamasında çalışma seti olarak ya da egzersiz notunda kaydedersin; onlar için ayrı bir set türü yok.

  1. Vücut ağırlığıyla negatifleri “Negatif barfiks”, “Negatif şınav” ya da “Nordic hamstring curl” egzersizlerine kaydet; tekrarlar indirme sayısıdır.
  2. Barla negatifleri kendi egzersizin olarak kaydet: egzersiz listesinin sonunda “Yeni egzersiz ekle” düğmesine dokun, örneğin “Negatif bench press” diye adlandır ve “Kas grupları” altında kasları seç. İndirme ağırlığı böylece normal bench press rekorlarının dışında kalır.
  3. Normal bir setin sonundaki negatifleri egzersiz notuna yaz (“Set ekle” düğmesinin yanındaki simge), örneğin “+2 negatif”; sette kendi başına kaldırdığın tekrarları ve RIR 0'ı bırak.
  4. İndirme süresini “TEMPO” alanına ilk rakam olarak gir (tempoyu kaydetmek), örneğin 5000; alan yoksa “Antrenman ayarları” içinde “Tempoyu göster” seçeneğini aç.

Bir negatif seti, her çalışma seti gibi haftalık set sayına dahil olur; egzersiz notuna yazılan negatifler set eklemez.

Antrenman günlüğünde bir egzersiz için seçilebilen hazır tempolar

Bu parçayı program içe aktarma ile yapıştırabilirsin (Antrenman › Programlarım › “+” › “Program içe aktar”); 5000 tempo sadece indirme demek. İçe aktarma 10 yapay zeka kredisi harcar, hoş geldin kredilerin buna yeter.

Uygulamaya yapıştırılacak program
DAY: Upper A- Negatif barfiks | 3x3-5 RIR 1 | TEMPO 5000 | REST 120- Dumbbell ile bench press | 3x8-12 RIR 2 | TEMPO 3010 | REST 120- Kabloda lat pulldown | 3x8-12 RIR 2 | TEMPO 2011 | REST 120- Destekli barfiks | 2x6-10 RIR 2 | TEMPO 2011 | REST 90

SmartWorkout ile kaydet

iPhone ve Android için ücretsiz antrenman günlüğü: setler, RIR, tempo, egzersiz grupları ve programlar.

Sorular

Negatif tekrar nedir?

Salonda kısaca negatif denir. Negatif tekrar, sadece eksantrik fazı yaptığın tekrardır: ağırlığı ya da vücudunu 3-5 sn'de indirirsin ve yukarı yardımla dönersin.

Negatif tekrarlar hipertrofi için iyi mi?

Normal setlerden daha iyi değil. Onları henüz tam hareket açıklığında yapamadığın bir harekete giriş yolu ya da kuvvet için kısa bir ek olarak gör.

Negatif tekrarlar ne kadar yavaş olmalı?

3-5 sn. 3 sn'yi tutamıyorsan ağırlık fazla ağır; her tekrarda 5 sn rahat geliyorsa ağırlık ekleyebilirsin. Normal setlerdeki indirmeyi tempo sayfası anlatıyor.

Yardımcı olmadan negatif tekrar yapılır mı?

Yardımcı olmadan da seçeneğin var: vücut ağırlığıyla negatifler, tek kaldıraçlı makinede 2/1 yöntemi ve diğer elin yukarı çıkışta yardım ettiği tek kollu egzersizler (örneğin kabloda). Curl'lerde ağırlığı gövdeni hafifçe sallayarak kaldırıp 3-5 sn'de de indirebilirsin.

Negatif tekrarları ne sıklıkla yapmalısın?

O kas grubunun diğer antrenmanlarını bozmayacak kadar seyrek: ağır olanları 2-4 hafta boyunca haftada bir, vücut ağırlığıyla olanları haftada 1-2 kez. Kas ağrısı o kas grubunun bir sonraki antrenmanına kadar sürüyorsa daha az set yap.

Negatif barfiks ilk barfiksini çekmene yardım eder mi?

Lastik ya da makine destekli barfiksle birlikte yaparsan yardımcı olabilir, çünkü aynı hareketi daha güçlü olduğun fazda çalışırsın. Haftada 1-2 kez Negatif barfiks hareketinden 3 set 3-5 tekrar yap, 5'er sn'lik 5 indirmeden 3 set yapabildiğinde antrenmanın başında tam bir barfiks dene.

Kaynaklar

  1. Nuzzo JL, Pinto MD, Nosaka K, et al. The Eccentric:Concentric Strength Ratio of Human Skeletal Muscle In Vivo: Meta-analysis of the Influences of Sex, Age, Joint Action, and Velocity. Sports Med. 2023;53(6):1125-1136.
  2. Kelly SB, Brown LE, Hooker SP, et al. Comparison of concentric and eccentric bench press repetitions to failure. J Strength Cond Res. 2015;29(4):1027-32.
  3. Suchomel TJ, Wagle JP, Douglas J, et al. Implementing Eccentric Resistance Training-Part 2: Practical Recommendations. J Funct Morphol Kinesiol. 2019;4(3):55.
  4. Zhang X, Weakley J, Li H, et al. Acute and Chronic Effects of Accentuated Eccentric Loading vs. Constant-Load Resistance Training: A Systematic Review and Meta-analysis. Sports Med. 2026;56(7):1749-1770.
  5. Walker S, Blazevich AJ, Haff GG, et al. Greater Strength Gains after Training with Accentuated Eccentric than Traditional Isoinertial Loads in Already Strength-Trained Men. Front Physiol. 2016;7:149.
  6. Schoenfeld BJ, Ogborn DI, Vigotsky AD, et al. Hypertrophic Effects of Concentric vs. Eccentric Muscle Actions: A Systematic Review and Meta-analysis. J Strength Cond Res. 2017;31(9):2599-2608.
  7. Currier BS, D'Souza AC, Singh MAF, et al. American College of Sports Medicine Position Stand. Resistance Training Prescription for Muscle Function, Hypertrophy, and Physical Performance in Healthy Adults: An Overview of Reviews. Med Sci Sports Exerc. 2026;58(4):851-872.
  8. Roig M, O'Brien K, Kirk G, et al. The effects of eccentric versus concentric resistance training on muscle strength and mass in healthy adults: a systematic review with meta-analysis. Br J Sports Med. 2009;43(8):556-68.
  9. Drinkwater EJ, Lawton TW, McKenna MJ, et al. Increased number of forced repetitions does not enhance strength development with resistance training. J Strength Cond Res. 2007;21(3):841-7.
  10. van Dyk N, Behan FP, Whiteley R. Including the Nordic hamstring exercise in injury prevention programmes halves the rate of hamstring injuries: a systematic review and meta-analysis of 8459 athletes. Br J Sports Med. 2019;53(21):1362-1370.
  11. Cuthbert M, Ripley N, McMahon JJ, et al. The Effect of Nordic Hamstring Exercise Intervention Volume on Eccentric Strength and Muscle Architecture Adaptations: A Systematic Review and Meta-analyses. Sports Med. 2020;50(1):83-99.
  12. Cheung K, Hume P, Maxwell L. Delayed onset muscle soreness: treatment strategies and performance factors. Sports Med. 2003;33(2):145-64.
  13. Nosaka K, Sakamoto K, Newton M, et al. How long does the protective effect on eccentric exercise-induced muscle damage last? Med Sci Sports Exerc. 2001;33(9):1490-5.
  14. Huang MJ, Nosaka K, Wang HS, et al. Damage protective effects conferred by low-intensity eccentric contractions on arm, leg and trunk muscles. Eur J Appl Physiol. 2019;119(5):1055-1064.