Bir bakışta antrenman şiddeti: yük ve efor
| Ölçü | Sana ne söyler | Sayı | Kaynak |
|---|---|---|---|
| %1RM | Kullandığın ağırlığın tek tekrar maksimumuna oranı. | Kuvvet için 1RM değerinin en az %80'i. | ACSM 2026 |
| %1RM ve kas | Kasların büyüdüğü yük. | Set tükenişe yakın bittiğinde 1RM değerinin yaklaşık %30'undan itibaren. | Schoenfeld ve ark. 2021 |
| 1RM yüzdesinde tekrar | Tükenişe kadar kaç tekrar yapabildiğin. | Ortalama 1RM değerinin %90'ında yaklaşık 5, %70'inde yaklaşık 15. | Nuzzo ve ark. 2024 |
| RIR (yedekte kalan tekrar) | Setin sonunda tükenişe kaç tekrar kaldığı. | Tükenişe yakın ya da RIR 2-3'te biten bir set yeterli. | ACSM 2026 |
| RIR tabanlı RPE (algılanan zorluk derecesi) | Aynı yedek, 10 puanlık ölçekte. | RPE = 10 − RIR | Zourdos ve ark. 2016 |
| Tempo | Bir tekrarın ne kadar sürdüğü. | 0,5-8 sn süren tekrarlarda kaslar benzer ölçüde büyür. | Schoenfeld ve ark. 2015 |
Yüklenme şiddeti ve efor şiddeti
Spor salonunda “şiddet” iki şey demek: tek tekrar maksimumuna göre yük ve setin tükenişe ne kadar yakın bittiğini gösteren efor. Birincisi yüklenme şiddetidir ve %1RM olarak verilir; ACSM'nin 2026 tutum bildirisi onu yük ile eş anlamlı kullanır. İkincisine araştırmacılar efor şiddeti der ve onu tükeniş var ya da yok seçimi olarak değil, sürekli bir ölçek olarak ele alır (Fisher ve ark. 2022); bu bilgi bankasının efor ve şiddet bölümünde ona kısaca efor diyoruz.
1RM değerin 100 kg ise 80 kg × 3 ile 80 kg × 9'un yüklenme şiddeti aynıdır, %80, ama eforları bambaşkadır: birincisi yedekte çok tekrar bırakır, ikincisi tükenişe yakın biter. Bu yüzden ne yüzde ne de RIR içeren “3 × 8” bir setin ne kadar zor olması gerektiğini söylemez.
Tek tekrar maksimumunun yüzdesi (%1RM)
Tek tekrar maksimumunun yüzdesi (%1RM), setteki ağırlığın 1RM değerine, yani tam hareket açıklığında bir kez kaldırabildiğin en ağır yüke bölünüp 100 ile çarpılmasıdır. 1RM değerin 120 kg ise 90 kg ile yapılan set 1RM değerinin %75'idir. Kilogram tek başına mutlak şiddettir; %1RM göreceli şiddettir.
1RM değerini test etmek zorunda değilsin: 1RM hesaplayıcısının RIR/RPE modunda 3-10 tekrarlık ağır bir setten, yedekte kalan tekrarları da hesaba katan bir tahmini 1RM (e1RM) hesapla; RIR'siz bir formül seti tükenişe kadar yapılmış sayar ve yedekte tekrar kalan bir setten 1RM değerini olduğundan düşük tahmin eder.
Yüzde, daha önce ölçtüğün bir 1RM değerine dayanır; bu yüzden yeni başlayanlarda 1RM değerinin hızlı değişimini, zorlu bir bloktan sonraki yorgunluğu ya da kötü günleri hesaba katmaz (Helms ve ark. 2016).
1RM değerinin %70, %80 ve %90'ında kaç tekrar yapılır
269 çalışmalık bir meta-regresyon, 1RM değerinin %70, %80 ve %90'ında tükenişe kadar kaç tekrar yapılabildiğini hesapladı (Nuzzo ve ark. 2024). Son sütun, hesaplayıcımızdaki tekrar ve RIR'ye göre %1RM tablosu.
| %1RM | Meta-regresyonda tükenişe kadar | Hesaplayıcı tablosu |
|---|---|---|
| %90 | Yaklaşık 5. | 3-4 |
| %80 | Bench press'te yaklaşık 9, leg press'te yaklaşık 13. | 7-8 |
| %70 | Yaklaşık 15: bench press'te 14, leg press'te 19. | 11 |
Cinsiyet, yaş ve antrenman deneyimi tekrar sayısını pek değiştirmedi; egzersiz ve kişinin yaptığı antrenman türü ise çok değiştirdi. 1RM değerinin %60'ında insanlar squat'ta bench press'e göre daha fazla tekrar yaptı (Shimano ve ark. 2006), 1RM değerinin %70'inde leg press'te de dayanıklılık koşucuları ortalama 40, halterciler 18 tekrar yaptı (Richens ve Cleather 2014). Yük azaldıkça kişiler arasındaki fark büyür: 1RM değerinin %80'inde yaklaşık 2,5, %60'ında yaklaşık 4,4 tekrar. Yani “%80'de 3 × 8” bir sporcu için tükenişe kadar bir set, bir başkası için yedekte 3 tekrar kalan bir settir.
Hesaplayıcı tablosu, özellikle hafif yüklerde meta-regresyondan daha az tekrar varsayar; bu yüzden tablonun yüzdelerine dayanan bir program sana genellikle tablonun gösterdiğinden daha fazla yedek tekrar bırakır.
Efor: seti tükenişe ne kadar yakın bitirdiğin
Efor, setin sonunda tükenişe kalan tekrar sayısı olan RIR ile ya da RPE 8'in RIR 2'ye denk geldiği 10 puanlık ölçekteki RPE ile ifade edilir. RIR 0, kas tükenişidir; RIR seviyelerinin ve ölçek seçiminin (RIR mi RPE mi) kendi sayfaları var.
Helms ve ark. 2016 bu iki ölçüyü birbirine bağlıyor: 1RM değerinin %83'ünde tükenişe kadar yaklaşık 6 tekrar yaparsın, yani 5 tekrar RIR 1, 3 tekrar RIR 3 demektir.
Hipertrofi için şiddet ve kuvvet için şiddet
Kas için, set tükenişe yakın bittiği sürece yük hafif de olabilir ağır da. Kuvvet için ağır setler gerekir.
| Hedef | Yük | Efor | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Kas | 1RM değerinin yaklaşık %30'undan itibaren. Pratikte 6-20 tekrar, barla yapılan ağır hareketlerde 6-10. | RIR 0-3. Setler tükenişe daha yakın bittiğinde kaslar daha çok büyür. | aralık: kendi pratiğimiz; efor: Robinson ve ark. 2024 |
| Kas, hafif yük | 1RM değerinin %70'inin altında, genellikle 20 ya da daha fazla tekrar, 1RM değerinin %30'unda 30'un üzerinde. | Hissettiğin RIR 0-1'i hedefle, çünkü uzun bir sette genellikle hissettiğinden daha fazla tekrarın kalır. | tükeniş: Lasevicius ve ark. 2022 (aşağıdaki paragraf); RIR 0-1: kendi pratiğimiz |
| Kuvvet | Büyük hareketlerde ana setler 1RM değerinin %80'inden itibaren, genellikle 1-6 tekrar. Yardımcı setler daha hafif. | RIR 1-3 yeterli. | ACSM 2026; Robinson ve ark. 2024 |
| Antrenmanın ilk ayları | %1RM olmadan 8-12 tekrar aralığı, çünkü 1RM haftadan haftaya artar. | RIR 2-3. Genellikle sandığından daha fazla tekrarın kalır, bu yüzden birkaç haftada bir değerlendirmeni makinede bir test setiyle kontrol et. | kendi pratiğimiz |
Deneyimli sporcularda en çok kuvveti 1RM değerinin %80-100'ü arasındaki yükler kazandırır (Helms ve ark. 2016); başlangıçta kuvvet orta yüklerle de artar. Büyük hareketlerde ikisini birleştir: yüzde ağırlığı belirler, RIR da o ağırlığın o güne uyup uymadığını kontrol eder. Aynı derleme “her sette RIR 0-1” notuyla 1RM değerinin %90'ında 3 × 3 örneğini veriyor: 3 tekrarı çıkaramıyorsan ağırlık düşer, 1'den fazla tekrar kalıyorsa artar.
Yük asıl olarak kuvveti değiştirir: bir ağ meta-analizinde kuvvet en çok 1RM değerinin %80'inin üzerindeki yüklerden sonra arttı, kas ise her antrenman biçiminde yaklaşık aynı ölçüde büyüdü (Currier ve ark. 2023). Yine de ağır yüklerin kas için orta yüklere yetişmesi daha fazla set gerektirir, hafif setler de uzun sürer; bu yüzden hipertrofi için aralığın ortası en pratik olanıdır (Schoenfeld ve ark. 2021).
Yük ne kadar hafifse efor o kadar önemlidir. Antrenmansız erkeklerde, 1RM değerinin %30'unda tükenişe yaklaşık 15 tekrar kala bırakılan leg extension anlamlı bir kas gelişimi sağlamadı, tükenişe kadar gitmek ise sağladı; 1RM değerinin %80'inde tükeniş hiçbir şey eklemedi (Lasevicius ve ark. 2022).
Antrenman şiddeti nasıl artırılır
Antrenman şiddetini iki yolla artırırsın: setleri tükenişe daha yakın bitirerek ya da daha az tekrarla daha ağır bir ağırlık kullanarak, bu da 1RM yüzdeni yükseltir (4. adım). Güçlendikçe ağırlık eklemek (3. adım) progresif yüklenmedir (progressive overload): kilogramlar artar, 1RM yüzdesi ise yaklaşık aynı kalır (ACSM 2026).
- Her çalışma seti için ağırlığı, tekrarı ve RIR'yi kaydet.
- Çalışma setlerini RIR 3-4'te bitiriyorsan RIR 1-2'ye in. RIR 0'ı makine, kablo ya da izole egzersizin son setine sakla.
- Tüm çalışma setleri hedef RIR'de tekrar aralığının üst sınırına ulaştığında, çift ilerleme (double progression) mantığıyla en küçük ağırlık adımını ekle. Yeni ağırlığı RIR/RPE hesaplayıcısı hesaplar.
- Ana kuvvet hareketinde tekrar aralığını değiştir, örneğin 8-12'den 4-6'ya: RIR 2'de bu, %63-74 yerine 1RM değerinin yaklaşık %80'i eder.
- Bir izole egzersizde tekrarların takıldıysa ya da vaktin kısaysa son seti drop set olarak ya da başka bir yoğunluk tekniğiyle yap.
- En az 60-90 sn dinlen; ağır çok eklemli hareketlerde 2-3 dakika, 1-5 tekrarlık setler arasında 3-5 dakika (setler arası dinlenme).
Barda en küçük artış genellikle 2,5 kg'dır: iki tane 1,25 kg'lık plaka. Hafif dumbbell'larda bir sonraki çift büyük bir sıçramadır (10 kg'dan 12 kg'a geçiş %20), bu yüzden önce tekrar ekle.
Daha kısa dinlenmenin antrenmanı daha şiddetli yaptığını sık okursun. Araştırmalar tersini gösteriyor: 9 çalışmalık bir meta-analizde 60 sn'den uzun dinlenmeler biraz daha fazla kas gelişimi sağladı, muhtemelen kısa bir dinlenmeden sonra daha az kaldırdığın için (Singer ve ark. 2024).
Örnek: aynı antrenman %1RM ve RIR ile yazıldığında
Aynı antrenman 1RM yüzdesiyle ya da RIR'li tekrarlarla yazılabilir; kilogramlar 1RM hesaplayıcısı tablosundan gelir ve 2,5 kg'a yuvarlanır.
| Egzersiz | %1RM ile | RIR ile | Dinlenme |
|---|---|---|---|
| Barla squat, 1RM 120 kg | %80'de 4 × 5: 95 kg | 4 × 5 RIR 2: yaklaşık 95 kg (ilk set RIR 2-3) | 3 dk |
| Barla bench press, 1RM 100 kg | %75'te 3 × 8: 75 kg | 3 × 8 RIR 1-2: yaklaşık 72,5 kg (ilk set RIR 2-3) | 2-3 dk |
| Dumbbell ile yana açış | Kullanılmaz, çünkü kimse bu egzersizde 1RM test etmez. | 3 × 12-15 RIR 1, örneğin 8 kg | 60-90 sn |
Hesaplayıcı tablosu dinç bir ilk seti anlatır, programdaki RIR hedefi ise her set için geçerlidir. Sabit ağırlıkta yedek setten sete azalır; dördüncü sette hiçbir şey kalmıyorsa ağırlık o gün için fazla ağırdı. Kötü bir günde %1RM ile yazılmış bir program seni 95 kg'da tutar ve set tükenişe daha yakın biter, RIR ile yazılmış bir program ise ağırlığı düşürmeni ister.
Ücretsiz 4 günlük üst / alt vücut programı, orta seviye sürümünde (2. haftadan itibaren) yüzde kullanmaz: barla bench press RIR 2'de 3 × 6-10, kablo ve izole egzersizler ise RIR 1'de; çünkü orada yedeğini yanlış değerlendirip tükenişe ulaşırsan kötü bir şey olmaz.
Hangi egzersizler %1RM ile, hangileri RIR ile planlanmalı
Yüzdeler, 1RM değerinin kolay tahmin edildiği, barla yapılan ağır hareketlere uyar; RIR ise makinelere, kablolara ve dumbbell'lara.
| %1RM ile planlamaya uygun | Neden |
|---|---|
| Barla bench press | 1RM yüzdesine göre tekrar sayısı en çok bu harekette araştırıldı. Yüzdeye RIR 1-3 ekle. |
| Barla squat | Aynı yüzdede genellikle bench press'ten daha fazla tekrar yaparsın. Yüzdeyi RIR 1-3 ile birlikte kullan. |
| Deadlift | Son tekrarları bozuk formla zorla çıkarmak en kolay bu harekette. Yüzdeyi RIR 2-3 ile birlikte kullan. |
| Barla omuz press | 1RM yüzdesine göre tekrar sayısına dair neredeyse hiç veri yok (Nuzzo ve ark. 2024), bu yüzden yüzdeyi her zaman RIR ile birlikte kullan. |
| RIR ile daha iyi | Neden |
|---|---|
| Dumbbell ile yana açış | Burada kimse 1RM test etmez, ağırlık da her seferinde koca bir dumbbell çifti kadar artar. |
| Makinede leg extension | Burada tükeniş güvenlidir, bu yüzden RIR 0-1'i hedeflemek kolaydır. |
| Leg press | Aynı yüzdede bench press'ten belirgin şekilde daha fazla tekrar yaparsın, 1RM de makineye göre değişir. |
Antrenman hacmi, şiddet, tonaj ve dinlenme
Şiddet bir seti anlatır; hacim, tonaj ve dinlenme ise antrenmanın tamamını.
| Yüklenme şiddeti | Efor | Hacim | Tonaj | Dinlenme | |
|---|---|---|---|---|---|
| Neyi ölçer | 1RM değerine göre ağırlık. | Setin sonunda yedekte kalan tekrar. | Kas grubu başına haftalık set. | Ağırlık × tekrar. | Setler arasındaki süre. |
| Örnek | 1RM değerin 100 kg iken 80 kg = %80 | 10 yapılabilecekken 8 tekrar = RIR 2 | Göğüs için 12 set | 3 × 8 × 80 kg = 1920 kg | 120 sn |
Kas için, setler tükenişe yakın bittiğinde set sayısı yükten daha önemlidir: ACSM'nin 2026 tutum bildirisine göre kaslar haftada 10 ya da daha fazla setle daha çok büyüdü. SmartWorkout uygulamasında sıradan bir kas grubu için hedef 4-10 settir (MEV), çünkü her set en çok gelişimi orada ekler; ama bu bir tavan değil, alt sınırdır. Daha hızlı geliştirmek istediğin 1-2 kas grubu için hedef MAV, yani 10-20 settir. Haftanı kas grubu başına set hesaplayıcısıyla sayabilirsin.
Sık yapılan hatalar
- Ter ve pump'ı ölçü almak. Ter, pump ve kas ağrısı yük ya da yedekte kalan tekrarlar hakkında hiçbir şey söylemez. Seti %1RM ve RIR ile değerlendir.
- Eski bir 1RM değerinden yüzde hesaplamak. Eski bir sonucun yüzdesi yanlış ağırlığı verir, çünkü 1RM artar ya da azalır (yukarıda anlattık). 1RM değerini her 4-8 haftada bir ağır bir setten tahmin et ya da yüzdeye bir RIR hedefi ekle.
- Yüzde tablosunu mutlak doğru saymak. Aynı yüzdede insanlar ve egzersizler arasında birkaç tekrarlık fark olur (yukarıda anlattık). Tabloyu başlangıç noktası olarak kullan ve ağırlığı ilk setten sonra ayarla.
- Büyük hareketlerde tükeniş. Tükeniş kuvvet kazandırmaz (ACSM 2026), kas için avantajı da bir meta-analizde önemsiz düzeydeydi (Refalo ve ark. 2023); ACSM'ye göre teknik bozulduğunda artan sakatlık riski nedeniyle bazı kişiler için önerilmeyebilir. Squat, deadlift ve barla bench press'te setlerini RIR 1-3'te bitir, tükenişe makinelerde ve izole egzersizlerde daha çok yaklaş.
Araştırmalar ne diyor
Araştırmalar belirli bir 1RM yüzdesinde kaç tekrar yapıldığını ve neyin geliştiğini soruyor: kuvvetin mi, kasın mı.
| Çalışma | Tür ve örneklem | Sonuç | Sınırlılık |
|---|---|---|---|
| Nuzzo ve ark. 2024 | meta-regresyon, 269 çalışma, 7289 kişi | sonuç yukarıda | grupların %66'sı erkek |
| Currier ve ark. 2023 | ağ meta-analizi, 178 kuvvet çalışması (5097 kişi) ve 119 hipertrofi çalışması (3364 kişi) | sonuç yukarıda | farklı programlar tek bir ağda karşılaştırıldı |
| Lasevicius ve ark. 2022 | 25 antrenmansız erkek, 8 hafta, leg extension | sonuç yukarıda | antrenmansız katılımcılar, tek egzersiz |
| Refalo ve ark. 2023 | meta-analiz, 15 çalışma | sonuç yukarıda (etki büyüklüğü 0,19), 1RM yüzdesinin etkisi yok | farklı tükeniş tanımları |
| Robinson ve ark. 2024 | meta-regresyon serisi | sonuç yukarıda | RIR, çalışma tanımlarından tahmin edildi; keşifsel analiz |
| Helms ve ark. 2018 | 21 antrenmanlı erkek, 8 hafta, squat ve bench press | 1RM yüzdesinden belirlenen yük ile RPE'ye göre belirlenen yük: benzer kazanımlar, RPE küçük bir kuvvet avantajı sağlamış olabilir | küçük örneklem |
| ACSM'nin 2026 tutum bildirisi | 137 derlemenin derlemesi, 30.000'den fazla kişi | kuvvet: sonuç yukarıda; kas: haftada 10 setle daha fazla gelişim; tükeniş şart değil | kesin bir hedef RIR belirlemek için veri çok az |
Bench press ve leg press dışındaki çoğu egzersizde belirli bir yüzdede kaç tekrar yapıldığı ve hangi hedef RIR'nin en iyi işlediği bilinmiyor; çalışmaların çoğu genç erkeklerle yapıldı, yalnızca kadınlarla yapılan çalışmalar az.
SmartWorkout kayıtları şiddet hakkında ne gösteriyor
Kayıtlarımızdaki sporcular (çoğu Polonya'dan) ağır setleri de hafif setler kadar tükenişe yakın değerlendiriyor. Biz farklısını öneriyoruz: büyük hareketlerde yedekte 1-3 tekrar, uzun setlerde ise tükenişe daha yakın, çünkü hafif yüklerde yedeğini daha az isabetli değerlendirirsin (Halperin ve ark. 2022). Her sayı en az 50 kişiye dayanıyor.
SmartWorkout uygulamasında şiddet nasıl ayarlanır
SmartWorkout uygulamasında her çalışma seti için ağırlığı ve eforu (RIR ya da RPE) kaydedersin, program da hedefi 1RM yüzdesi, RIR ya da RPE olarak belirler.
- “Antrenman ayarları” ekranını aç (antrenman ekranındaki ayarlar simgesi) ve “Efor skalası” altında “Skala türü” olarak RIR ya da RPE'yi seç (RIR, RPE ve tempo kaydı).
- Bir çalışma setinin ağırlığını ve tekrarını gir, klavyede “RIR” tuşuna dokun ve yedeğini 0 ile 4 arasında seç (0,5'lik adımlarla).
- Setin yanındaki e1RM değerine, yani ağırlık ve tekrardan tahmin edilen 1RM değerine bak. Uygulama onu RIR'siz, tükenişe kadar yapılmış bir set gibi hesaplar; bu yüzden yüzdeler için RIR 0-1'de biten 3-6 tekrarlık bir set kullan.
- Program oluşturucuda (Antrenman › Programlarım › “+” › “Yeni program oluştur”) yüzdeyle planlamak için “Yük göstergesi” alanında “1RM” seçeneğini, eforu planlamak için “RIR” ya da “RPE” seçeneğini seç.
1RM göstergeli bir program her setin hedefini yüzde olarak gösterir, kilogramları ise sen hesaplarsın; örneğin 1RM hesaplayıcısının program ağırlığı moduyla.

Premium ile bir sonraki antrenmanda ne yapacağını bilirsin: bir tekrar eklemek, ağırlık eklemek ya da mevcut hedefinde kalmak; öneriler kaydettiğin RIR'yi de hesaba katar (ilerleme önerileri).
Yükleri %1RM ile verilen bu kuvvet gününü program içe aktarma ile yapıştırabilirsin (Antrenman › Programlarım › “+” › “Program içe aktar”); ilk set yedekte yaklaşık 2-4 tekrar bırakır. Önceki haftanın son seti yedekte en az 1 tekrarla bittiyse yüzdeyi her hafta 2,5 puan artır (%80, %82,5, %85); bitmediyse haftayı tekrarla. Lineer periyodizasyonda yük böyle artar; 3-4 haftadan sonra yeni 1RM değerini son ağır setinden tahmin et. 1RM hesaplayıcısının ısınma setleri modu ısınma ağırlıklarını çıkarır. İçe aktarma 10 yapay zeka kredisi tutar, hoş geldin kredileri bunu karşılar.
DAY: Strength A- Barla squat | WU 5x1-10 | 4x5 80% 1RM | TEMPO 20X0 | REST 180- Barla bench press | WU 5x1-10 | 4x5 80% 1RM | TEMPO 20X0 | REST 180- Barla omuz press | WU 4x2-10 | 3x6 75% 1RM | TEMPO 20X0 | REST 150SmartWorkout ile kaydet
iPhone ve Android için ücretsiz antrenman günlüğü: setler, RIR, tempo, egzersiz grupları ve programlar.
Sorular
Antrenman şiddeti nedir?
Spor salonunda antrenman şiddetinin iki anlamı var: tek tekrar maksimumunun yüzdesi olarak yük (%1RM) ve setin tükenişe ne kadar yakın bittiğini gösteren efor (RIR). 1RM değerin 100 kg ise 80 kg × 3 ile 80 kg × 9'un yüklenme şiddeti aynıdır, %80, ama eforları bambaşkadır.
1RM yüzdesi nasıl hesaplanır?
Ağırlığı 1RM değerine böl ve 100 ile çarp: 1RM değerin 100 kg ise 80 kg %80 eder. 1RM değerini bilmiyorsan ağır bir setten 1RM hesaplayıcısıyla tahmin et, eforu da ayrıca RIR olarak kaydet.
Antrenman şiddeti nasıl artırılır?
Önce çalışma setlerini tükenişten en fazla 2-3 tekrar önce bitirdiğinden emin ol; yedekte daha fazla tekrar kalıyorsa bu payı azalt. Sonra tekrar ve ağırlık ekle. Daha kısa dinlenme şiddeti artırmaz, üstelik sonraki setlerde tekrar kaybettirebilir.
1RM değerinin %80'inde kaç tekrar yapılır?
Ortalama olarak tükenişe kadar bench press'te yaklaşık 9, leg press'te yaklaşık 13. Kendi sayını RIR ile değerlendirdiğin ilk setten sonra öğrenirsin, çünkü bu konuda insanlar arasında birkaç tekrarlık fark olur.
Hipertrofi için hacim mi daha önemli, şiddet mi?
Setler tükenişe yakın bittiğinde set sayısı daha önemlidir, yük ise 1RM değerinin yaklaşık %30'undan itibaren herhangi bir değer olabilir. Kuvvet için yük daha önemlidir; kas gelişimi için kaç set yapman gerektiğini antrenman hacmi sayfası anlatıyor.
Kas kazanmak için ağır kaldırmak şart mı?
Ağır değil, tükenişe yakın kaldırmak şart: hafif bir ağırlık da seti hissettiğin RIR 0-1'de bitirdiğinde kas kazandırır. Tükenişe on küsur tekrar kala bırakılan hafif bir set neredeyse hiçbir şey kazandırmaz.
Ayrıca bak
- RIR (yedekte kalan tekrar): ne demek ve nasıl tahmin edilirRIR (yedekte kalan tekrar), set bittiğinde tükenişe kadar yapabileceğin temiz tekrar sayısıdır. RIR 0 hiç tekrar kalmadığı, programdaki RIR 2-3 ise seti 2-3 tekrar daha yapabilecekken bitirmek demektir. 12 çalışmalık bir meta-analizde sporcuların yedeğinde ortalama sandıklarından 1 tekrar fazla vardı.
- Ağırlık antrenmanında RPE ölçeği: nedir, RPE 8, 9 ve 10 ne anlama gelirKuvvet antrenmanında RPE ölçeği (algılanan zorluk derecesi) bir seti yedekte kalan tekrarlara göre puanlar: RPE 10 hiç kalmadı, RPE 9 bir, RPE 8 iki tekrar kaldı demektir. Dayanıklılık antrenmanında kullanılan ve genel zorlanmayı puanlayan Borg ölçeğinden farklı bir ölçektir.
- Tükenişe kadar antrenman: ne zaman işe yarar, ne zaman sadece yorgunluk eklerTükenişe kadar antrenman, tüm çabana rağmen bir sonraki tekrarı formunu bozmadan tam hareket açıklığında tamamlayamadığında seti bitirmek demektir. 15 çalışmalık bir meta-analizde tükenişten önce bitirilen setlere göre anlamlı ölçüde daha fazla kas ya da kuvvet kazandırmadı; üstelik belirgin şekilde daha yorucu.
- Antrenmanda tempo: 3010, 31X0 ve diğer tempo kodları nasıl okunurTempo (tekrar temposu), bir tekrarın dört evresinin kaç saniye sürdüğünü gösteren koddur: indirme, gerilmiş pozisyonda duraklama, kaldırma, üstte duraklama. 3010 tempo, duraklamasız 3 sn aşağı ve 1 sn yukarı demektir. Tükenişe kadar setli 8 çalışmalık bir meta-analizde 0,5-8 sn süren tekrarlar benzer kas kazandırdı.
- Ağırlık antrenmanında yoğunluk teknikleri: hangileri işe yarar, bedeli ne ve ne zaman kullanılırYoğunluk teknikleri (ileri antrenman teknikleri de denir) seti uzatır ya da dinlenmeyi kısaltır; drop set, rest-pause ve süperset bunlardandır. Benzer iş yapılan meta-analizlerde klasik setlerden daha fazla kas kazandırmadılar, ama süperset, drop set ve rest-pause antrenman süresini üçte bir ya da daha fazla kısalttı.
- Tekrar aralıkları: hipertrofi, kuvvet ve cut dönemi için kaç tekrarTekrar aralığı, bir setin kaç tekrar arasında bitmesi gerektiğini gösterir, örneğin 8-12. Kas gelişimi için tam sayı pek önemli değil: çalışmalarda tükenişe yakın, yaklaşık 5 ile 30'dan fazla tekrar arasındaki setlerle kaslar benzer gelişti; kuvvet ise en çok 1RM değerinin %80'i ve üstü yüklerle arttı.
- Progresif yüklenme nedir: lineer ve çift ilerleme, platoyu kırmanın yoluProgresif yüklenme (progressive overload), antrenmanın zorluğunu kademeli olarak artırmaktır; çoğunlukla yükü, tekrarları ya da setleri. ACSM, art arda iki antrenmanda hedefin 1-2 tekrar üzerine çıktığında yükü %2-10 artırmayı önerir. 8 haftalık bir çalışmada tekrar eklemek, yük eklemek kadar kas geliştirdi.
- Antrenman hacmi nedir, MEV, MAV ve MRV ne anlama gelirHipertrofi antrenmanında antrenman hacmi, bir kas grubunun haftada aldığı çalışma seti sayısıdır. 67 çalışmalık bir meta-analizde kas gelişimi haftada yaklaşık 4 setten itibaren ölçülebildi ve her ek set daha az kattı; ACSM'nin 2026 tutum bildirisi haftada 10 ve üzeri seti daha fazla gelişimle ilişkilendiriyor.
Kaynaklar
- Currier BS, D'Souza AC, Singh MAF, et al. American College of Sports Medicine Position Stand. Resistance Training Prescription for Muscle Function, Hypertrophy, and Physical Performance in Healthy Adults: An Overview of Reviews. Med Sci Sports Exerc. 2026;58(4):851-872.
- Fisher JP, Steele J, Smith D. Intensity of effort and momentary failure in resistance training: Are we asking a binary question for a continuous variable? J Sport Health Sci. 2022;11(6):644-647.
- Nuzzo JL, Pinto MD, Nosaka K, et al. Maximal Number of Repetitions at Percentages of the One Repetition Maximum: A Meta-Regression and Moderator Analysis of Sex, Age, Training Status, and Exercise. Sports Med. 2024;54(2):303-321 (online 2023).
- Helms ER, Cronin J, Storey A, et al. Application of the Repetitions in Reserve-Based Rating of Perceived Exertion Scale for Resistance Training. Strength Cond J. 2016;38(4):42-49.
- Zourdos MC, Klemp A, Dolan C, et al. Novel Resistance Training-Specific Rating of Perceived Exertion Scale Measuring Repetitions in Reserve. J Strength Cond Res. 2016;30(1):267-75.
- Schoenfeld BJ, Ogborn DI, Krieger JW. Effect of repetition duration during resistance training on muscle hypertrophy: a systematic review and meta-analysis. Sports Med. 2015;45(4):577-85.
- Schoenfeld BJ, Grgic J, Van Every DW, et al. Loading Recommendations for Muscle Strength, Hypertrophy, and Local Endurance: A Re-Examination of the Repetition Continuum. Sports (Basel). 2021;9(2):32.
- Shimano T, Kraemer WJ, Spiering BA, et al. Relationship between the number of repetitions and selected percentages of one repetition maximum in free weight exercises in trained and untrained men. J Strength Cond Res. 2006;20(4):819-23.
- Currier BS, Mcleod JC, Banfield L, et al. Resistance training prescription for muscle strength and hypertrophy in healthy adults: a systematic review and Bayesian network meta-analysis. Br J Sports Med. 2023;57(18):1211-1220.
- Lasevicius T, Schoenfeld BJ, Silva-Batista C, et al. Muscle Failure Promotes Greater Muscle Hypertrophy in Low-Load but Not in High-Load Resistance Training. J Strength Cond Res. 2022;36(2):346-351.
- Refalo MC, Helms ER, Trexler ET, et al. Influence of Resistance Training Proximity-to-Failure on Skeletal Muscle Hypertrophy: A Systematic Review with Meta-analysis. Sports Med. 2023;53(3):649-665 (online 2022).
- Robinson ZP, Pelland JC, Remmert JF, et al. Exploring the Dose-Response Relationship Between Estimated Resistance Training Proximity to Failure, Strength Gain, and Muscle Hypertrophy: A Series of Meta-Regressions. Sports Med. 2024;54(9):2209-2231.
- Singer A, Wolf M, Generoso L, et al. Give it a rest: a systematic review with Bayesian meta-analysis on the effect of inter-set rest interval duration on muscle hypertrophy. Front Sports Act Living. 2024;6:1429789.
- Helms ER, Byrnes RK, Cooke DM, et al. RPE vs. Percentage 1RM Loading in Periodized Programs Matched for Sets and Repetitions. Front Physiol. 2018;9:247.
- Richens B, Cleather DJ. The relationship between the number of repetitions performed at given intensities is different in endurance and strength trained athletes. Biol Sport. 2014;31(2):157-61.
- Halperin I, Malleron T, Har-Nir I, et al. Accuracy in Predicting Repetitions to Task Failure in Resistance Exercise: A Scoping Review and Exploratory Meta-analysis. Sports Med. 2022;52(2):377-390 (online 2021).