Rakamlarla cut döneminde antrenman
Cut döneminde (yağ yakımı) antrenman, bulk döneminde (kütle kazanımı) kullandığın programla aynıdır, sadece hedef farklıdır: ağırlıkları artırmak yerine korumak.
| Parametre | Değer | Kaynak |
|---|---|---|
| Kilo kaybı hızı | Haftada vücut ağırlığının %0,5'i. %1'e ancak vücut yağın çoksa çık. | Helms ve ark. 2014 |
| Kalori açığı | İdame kalorisinin %10-15'iyle başla, sonra 150-200 kcal'lik adımlarla ayarla. | kendi pratiğimiz |
| En fazla kalori açığı | Vücut yapına göre idame kalorisinin %20-30'u. | kendi pratiğimiz, %30 Jensen ve ark. 2014 |
| Program ve egzersizler | Cut'tan önceki programı ve egzersizleri koru. | kendi pratiğimiz |
| Tekrarlar | Aralıklar aynı kalır, genelde 6-12, toplamda 3-15. | Helms ve ark. 2015 |
| Setler | Öncelikli kas grubun setlerini korur. Diğerleri MEV'nin alt sınırına iner ve hiçbir şey eklemezsin. | kendi pratiğimiz |
| Yedekte kalan tekrar | RIR 1-2. Tükenişe giden bir şey varsa, o da sadece izole bir egzersizin son setidir. | kendi pratiğimiz |
Cut döneminde programını değiştirmeli misin
Cut döneminde beslenmeni değiştirirsin, programın ise aynı kalabilir: kasların öncekiyle aynı uyarana ihtiyaç duyar. Bir meta-analiz, kalori açığında yağsız kütlenin daha az arttığını, kuvvetin ise açık olmadığı zamanki kadar yükseldiğini buldu. Günde yaklaşık 500 kcal'lik bir açık kas kazanımını frenledi (Murphy ve Koehler 2022). Cut boyunca ağırlıklarını korumak iyi bir sonuçtur, plato değil.
Değişen şey, progresif yüklenmeden (progressive overload) beklediğindir. Bulk döneminde her blokta tekrar ve ağırlık eklersin; cut döneminde rakamlarının düşmemesi yeterlidir. Cut bitince normal bir mezosikle dönersin ve ağırlıklarını cut'ın son haftalarına göre belirlersin.
Cut döneminde antrenmanı 6 adımda kur
- Egzersizlerini, tekrar aralıklarını ve haftalık antrenman sayını koru; ağırlıkları cut'tan önceki son normal haftadan al.
- Kilo kaybı hızını kalori bölümündeki tablodan, vücut yapına göre belirle (genelde haftada vücut ağırlığının %0,5'i) ve 7 sabah tartısının ortalamasıyla takip et.
- Öncelikli kas grubunun setlerini koru; diğer kas gruplarını MEV'nin alt sınırına indirebilirsin. Cut sırasında set ekleme.
- Setlerini RIR 1-2 ile bitir. En fazla izole bir egzersizin son seti tükenişe gider, ağır temel hareketler asla.
- Bir egzersizde ağırlık ya da tekrar 2 hafta üst üste düşerse, önce çok hızlı kilo vermediğini kontrol et, sonra o kas grubundan 1 set çıkar ya da hafif bir hafta yap.
- Deload (yük azaltma) haftasını bulk dönemindeki gibi, 4-8 haftalık bir bloğun sonunda yap.
Daha yavaş bir hız kasına yarar: 24 sporcuyla yapılan bir çalışmada, haftada vücut ağırlığının %0,7'sini veren grupta (ortalama 8,5 hafta) yağsız kütle %2,1 arttı, haftada %1,0 veren grupta (ortalama 5,3 hafta) ise değişmedi (Garthe ve ark. 2011). İki grup da haftada 4 kez kuvvet antrenmanı yaptı.
Cut döneminde ne kadar yemelisin: küçük bir kalori açığıyla başla
İdame kalorisi formülü sadece bir başlangıç noktasıdır: Mifflin-St Jeor, dinlenme metabolizma hızını diğer üç popüler denklemden daha sık %10'luk hata payı içinde tahmin eder, ama tek bir kişide sapma daha büyük olabilir (Frankenfield ve ark. 2005). Bu yüzden küçük bir açıkla başlarsın: formül idame kalorini olduğundan yüksek hesapladıysa, ilk günden tam bir açık planladığından çok daha büyük olur.
- Dinlenme metabolizma hızını Mifflin-St Jeor denklemiyle hesapla (Mifflin ve ark. 1990): erkekler: 10 × kg cinsinden kilo + 6,25 × cm cinsinden boy − 5 × yaş + 5; kadınlar: aynısı, ama sonda + 5 yerine − 161. Kalori hesaplayıcı bu adımı ve sonraki ikisini senin için yapar.
- Sonucu beslenme rehberlerindeki kaba bir aktivite çarpanıyla çarp: haftada 3-4 kez antrenman yapıyor ve masa başında çalışıyorsan yaklaşık 1,5. Gün içinde daha çok hareket çarpanı 1,7'ye yaklaştırır, daha az hareket 1,3 civarına indirir.
- Başlangıç için bu idame kalorisinden yaklaşık %10, çok yağın varsa yaklaşık %15 çıkar. 2800 kcal'de bu yaklaşık 2500 kcal eder.
- 2 hafta boyunca, hafta sonları dahil her gün aynı miktarda ye.
- Sabah, tuvaletten sonra ve yemekten önce tartıl, tercihen her gün, ve tüm haftanın ortalamasını al. Tek bir tartı (örneğin hafta sonundan sonra 1-2 kg fazla) su, tuz ve yemekle oynar, bu yüzden kararlarını sadece ortalamaya göre verirsin.
Cut'ın ilk haftası genelde planlanandan daha büyük bir düşüş gösterir, çünkü su ve glikojen kaybedersin. Bu yüzden hızı ancak ikinci haftadan itibaren değerlendirirsin.
Hız ne kadar yağın olduğuna bağlıdır
Cut hızını sadece kilona göre değil, vücut yağ oranına göre ayarlarsın. Ne kadar az yağla başlarsan, verdiğin kilonun yağsız dokudan gelen payı o kadar büyük olur, daha büyük bir açık da bu payı daha da artırır (Forbes 2000). Bu yüzden %20 yağ oranıyla 100 kg, %40 yağ oranıyla 150 kg'dan farklı bir cut'tır.
| Vücut yapısı | Hedef hız | Başlangıç açığı | En fazla açık |
|---|---|---|---|
| zayıf: erkeklerde %15, kadınlarda %23 yağ oranının altı | haftada vücut ağırlığının %0,5'i | idame kalorisinin %10'u | %20 |
| ortalama: erkeklerde %15-25, kadınlarda %23-33 | %0,5-0,75 | %10 | %25 |
| çok yağlı: erkeklerde %25, kadınlarda %33'ün üstü | %0,75-1 | %15 | %30, en fazla 1000 kcal |
Tablodaki eşikler kendi pratiğimizdir; haftada %0,5-1'lik hız doğal vücut geliştiricilere yönelik önerilerden (Helms ve ark. 2014), açık sınırı ise 500-750 kcal ya da %30 veren obezite tedavi kılavuzlarından gelir (Jensen ve ark. 2014). Yağ oranını bilmiyorsan satırı aynada gördüğüne göre seç: VKİ kaslı insanları yanıltır, çünkü 185 cm'de 100 kg, %20 yağ oranında bile 29 VKİ demektir.
150 kg'da %1'lik hız haftada yaklaşık 1,5 kg eder, bu da idame kalorisinin neredeyse yarısı kadar bir açık demektir. %30 ve 1000 kcal sınırı seni daha önce, haftada yaklaşık %0,6-0,7'de durdurur, amaç da tam olarak bu.
Kalori açığını 2 haftada bir nasıl artırırsın
14 antrenmanlı kadınla yapılan bir çalışmada, açığı kademeli olarak artırmak ilk günden tam açıkla benzer yağ kaybı ve benzer kuvvet sağladı (Vargas-Molina ve ark. 2023). Küçük bir çalışma, ama sporcularda kilo kaybına adaptasyon üzerine bir derleme de tam olarak bunu öneriyor: kademeli, küçük açıklar (Trexler ve ark. 2014).
| 2 haftalık ortalama ne gösteriyor | Ne yaparsın |
|---|---|
| Tablodaki hızın 3/4'ünden yavaş düşüyor ve plana uyuyorsun. | Günde 150-200 kcal azalt. |
| Yaklaşık tablodaki hızda düşüyor. | Kalorini olduğu gibi bırak. Bu senin açığın. |
| Tablodaki hızdan 1/4'ten fazla hızlı ya da %1'den hızlı düşüyor. | Günde 150-200 kcal ekle. |
| Planlanan hızda düşüyor, ama kaldırdıkların 2 haftadır geriliyor. | Kaloriler aynı kalır. O kas grubundan bir set çıkar ya da hafif bir hafta yap (5. adım). |
Adımlar üç yerden birinde biter: kilon planlanan hızda düşer, açık tablodaki sınıra ulaşır ya da kaloriler tabana iner. Taban, formülden çıkan dinlenme metabolizma hızındır ve erkeklerde 1500 kcal'den, kadınlarda 1200 kcal'den az değildir; bu bizim tabanımız, kılavuzların önerdiği en düşük değerlerden alındı (Jensen ve ark. 2014). Tabandaysan ve kilon sabitse daha fazla kısma: 1-2 haftayı idame kalorisinde geçir, sonra açığa geri dön. Genelde 2-3 adım yeter, böylece hedef açığına 6-8. haftada ulaşırsın.
18 yaşından küçüksen, hamileysen, VKİ'n 18,5'in altındaysa ya da yeme bozukluğun varsa cut yapma. Cut sırasında adetin kesilirse idame kalorisine dön ve bir doktora görün.
Kilondan çıkan gerçek idame kalorin
4 hafta düzenli beslendikten sonra kilon sana formülden daha çok şey söyler. İdame kalorisi, günlük ortalama kalorine ortalama kilodaki haftalık düşüş × 1000 eklenerek bulunur: verilen bir kilogram kabaca 7000 kcal'dir, yani bir hafta boyunca günde 1000 kcal. 2150 kcal yiyor ve haftada 0,45 kg veriyorsan, idame kalorin yaklaşık 2150 + 450 = 2600 kcal'dir.
Sonuç ancak yaklaşık 4 haftadan sonra güvenilirdir: her gün tartılsan bile, alınan enerjideki değişim tahmininin günde ±300 kcal aralığına girmesi 28 günden uzun sürer (Hall ve Chow 2011). 7000 rakamı bir basitleştirmedir: kilogram başına popüler 7700 kcal, 30 kg'dan fazla yağı olan insanlara uyar ve daha zayıf olanlar için fazla tahmin eder (Hall 2008). Cut'ın ilk haftasını ve her kalori değişikliğinden sonraki haftayı hesaba katma, çünkü o haftalarda oynayan çoğunlukla sudur.
Örnek: cut'ın ilk haftaları
Cut'tan önce ve cut sırasında aynı hareketler, ne zaman müdahale edeceğinle birlikte.
| Egzersiz | Cut'tan önce | Cut sırasında | Ne zaman müdahale edersin |
|---|---|---|---|
| Barla bench press | 100 kg ile 3 × 6, RIR 1 | 100 kg ile 3 × 6, RIR 1-2 | 2 hafta üst üste 92,5 kg ile 3 × 5 yapıyorsan hızını kontrol et. Sonra göğüs için bir set eksik yap. |
| Barla squat | 120 kg ile 4 × 6-8 | 120 kg ile 4 × 6-8 | 8 tekrar 2 hafta boyunca 6'ya düşerse kilo kaybı hızını kontrol et, sonra bir set çıkar. |
| Dumbbell ile yana açış | 4 set, öncelikli kas grubu | 4 set | Setler kalır, çünkü bu öncelikli kas grubu. |
Cut'ın ilk haftasında 1-2 tekrarlık bir düşüş kas kaybı anlamına gelmek zorunda değil. Harekete geçmek için düşüşün 2 hafta sürmesini bekle.
7 hafta boyunca kalori ve kilo
Erkek, 90 kg, 182 cm, 32 yaşında, yaklaşık %20 yağ oranı, haftada 4 antrenman, masa başı iş. Formülden çıkan dinlenme metabolizma hızı: yaklaşık 1880 kcal; 1,5 çarpanıyla idame kalorisi: yaklaşık 2800 kcal. Ortalama vücut yapısı, yani hedef hız %0,5 (haftada 0,45 kg), başlangıç açığı %10: 2500 kcal, açık sınırı %25: 2100 kcal'nin altına inilmez.
| Hafta | Günlük kcal | Ortalama kilo | Değişim | Karar |
|---|---|---|---|---|
| 0 (önce) | sayılmadı | 90,0 kg | İdame kalorini hesapla. | |
| 1 | 2500 | 89,3 kg | −0,7 kg | Bu su ve glikojen, tepki verme. |
| 2 | 2500 | 89,1 kg | −0,2 kg | İkinci haftayı bekle. |
| 3 | 2500 | 88,9 kg | −0,2 kg | 2 haftadır 0,2 kg ile 0,45'ten yavaşsın, bundan sonra 2300 kcal ye. |
| 4 | 2300 | 88,6 kg | −0,3 kg | İkinci haftayı bekle. |
| 5 | 2300 | 88,3 kg | −0,3 kg | Hâlâ planlanandan yavaş, bundan sonra 2150 kcal ye. |
| 6 | 2150 | 87,9 kg | −0,4 kg | İkinci haftayı bekle. |
| 7 | 2150 | 87,4 kg | −0,5 kg | Ortalama 0,45 kg, yani planlanan hızdasın. Açığını buldun. |
- hafta bir değişiklikten sonraki ilk hafta, bu yüzden 7. haftadan hesaplarsın: şimdilik bu yaklaşık 2150 + 500, yani 2650 kcal eder, formülden 150 az; sağlam bir rakamı, değişiklikten sonraki hafta hariç 2150 kcal'de geçen 4 haftadan, yani 7-10. haftalardan alırsın. Bench press ve squat bu 7 hafta boyunca aynı ağırlıklarda kaldı.
Rekompozisyon: güçlendiğin bir cut
Vücut rekompozisyonu, vücut yağı kaybederken kas kazanmaktır. Bir derlemeye göre bu, yeni başlayanlarda ve fazla kilolu kişilerde, ama antrenman ilerleyici ve beslenme iyi planlanmış olduğu sürece antrenmanlı sporcularda da olur (Barakat ve ark. 2020).
Pratikte bunu ayrıca planlamazsın. Haftada yaklaşık %0,5 hızla bir cut yaparsın ve rakamlarını izlersin:
| 4 hafta sonra ne görüyorsun | Ne anlama geliyor |
|---|---|
| Kilon düşüyor, ağırlıkların ve tekrarların artıyor. | Bu rekompozisyon. Programı ve hızı koru. |
| Kilon düşüyor, kaldırdıkların yerinde sayıyor. | Bu normal bir cut, olması gereken de bu. |
| Kilon düşüyor, kaldırdıkların 2 hafta üst üste düştü. | Hızını kontrol et. Çok hızlı veriyorsan açığı azalt, planlanan hızdaysan bir set çıkar (5. adım). |
Rekompozisyon en kolay, antrenmana yeni başladıysan ya da vücut yağın çoksa olur, çünkü o zaman kaldırdıkların açığa rağmen artar. Ne kadar uzun süredir antrenman yapıyorsan ve yağ oranın ne kadar düşükse, cut o kadar sık sadece rakamlarını korumakla biter.
Cut döneminde sık karşılaşılan durumlar
Hafta içi kalorilerini tutturmana rağmen ortalaman yerinde sayıyor. Hafta sonları açığını yiyor olabilir: bir çalışmada diyetteki insanlar hafta içinde kilo verdi, hafta sonu ise daha çok yedikleri için durdu (Racette ve ark. 2008). Bu durumda hafta sonunu önceden planlamak, örneğin pazartesiden cumaya 200 kcal az, cumartesi ve pazar 500 kcal fazla, kalorileri her gün kısmaktan daha kolaydır.
Ayarlamaya rağmen kilon sabit. Önce ortalamalarını benzer koşullardaki sabah tartılarından aldığını ve porsiyonlarının "göz kararı" büyümediğini kontrol et: çalışma verileri üzerine kurulan bir modelde, yaklaşık yarım yıllık diyetten sonraki kilo platosu, yavaşlayan metabolizmadan çok diyete bir uyup bir uymamakla açıklandı (Thomas ve ark. 2014). İkisi de doğruysa 150-200 kcal azalt ve 2 hafta daha bekle. Kadınlarda vücut ağırlığı orta luteal fazda orta foliküler faza göre daha yüksektir (Kosar ve ark. 2022), bu yüzden döngünün aynı fazını karşılaştır ya da 2 yerine 4 haftaya bak. Bu sürede ağırlıkların ve tekrarların artıyorsa bu rekompozisyon olabilir, o zaman hiçbir şeyi değiştirmezsin.
Sık yapılan hatalar
- Cut'ın başında yeni program. Yeni egzersizlerle açık öncesi rakamlarınla karşılaştıracak bir şeyin kalmaz; programı koru ve cut'tan sonra değiştir.
- Çok hızlı kilo vermek. Küçük bir açıkla başla ve %0,5'i hedefle; kaldırdıkların düşerse önce açığı, sonra antrenmanı azalt.
- Daha çok yakmak için set eklemek. Ek setler beslenmendeki açığın yerini tutmaz; kaloriyi beslenmenden çıkar ve set sayını koru.
- "Definasyon için" yüksek tekrar. Yarışmalardan önce bile 3-15 tekrar, çoğunlukla 6-12 öneriliyor (Helms ve ark. 2015); bunu 20'lik setlerle değiştirme.
Araştırmalar ne diyor
Cut döneminde antrenmana dair kanıtlar, kalori açığı içeren çalışmaların bir meta-analizinden, sporcularla yapılan çalışmalardan ve vücut geliştiricilere yönelik derlemelerden geliyor; buradaki salon tavsiyeleri bu gruplardan genellenmiştir.
| Çalışma | Tür ve örneklem | Sonuç | Kısıt |
|---|---|---|---|
| Murphy ve Koehler 2022 | kalori açığı olan ve olmayan kuvvet antrenmanı çalışmalarının meta-analizi | yağsız kütle daha az arttı (ES -0,57), kuvvet yaklaşık aynı (ES -0,31, p = 0,28); günde yaklaşık 500 kcal'lik açık kazanımları frenledi | açıkta kaç set yapılacağını test etmiyor |
| Garthe ve ark. 2011 | randomize çalışma, 24 sporcu, haftada 4 kuvvet antrenmanı | haftada vücut ağırlığının %0,7'si: yağsız kütle +%2,1; haftada %1,0 (planlanan %1,4): değişim yok | küçük örneklem, elit sporcular |
| Helms ve ark. 2014 | derleme, doğal vücut geliştirme yarışma hazırlığı | olabildiğince çok kas korumak için haftada vücut ağırlığının %0,5-1'i | tek bir çalışma değil, derlemeden öneriler |
| Helms ve ark. 2015 | yarışma öncesi antrenman derlemesi | 3-15 tekrar, çoğunlukla 6-12 | derlemeden öneriler |
| Barakat ve ark. 2020 | rekompozisyon çalışmalarının derlemesi | eş zamanlı kas kazanımı ve yağ kaybı antrenmanlı kişilerde de bildirildi; koşullar ilerleyici antrenman ve beslenme | anlatı derlemesi, farklı vücut kompozisyonu yöntemleri |
| Forbes 2000 | vücut kompozisyonu çalışmalarının derlemesi | başlangıçta yağ ne kadar azsa, verilen kilonun yağsız dokudan gelen payı o kadar büyük; daha büyük açık bunu daha da artırıyor | veriler çoğunlukla antrenmansız kişilerden |
| Jensen ve ark. 2014 | obezite tedavisi için AHA/ACC/TOS kılavuzu | 500-750 kcal ya da %30'luk açık, kadınlarda genelde 1200-1500 kcal, erkeklerde 1500-1800 kcal | fazla kilolu ve obez yetişkinler |
| Vargas-Molina ve ark. 2023 | randomize çalışma, 14 antrenmanlı kadın, 8 hafta | 2 haftada bir artırılan açık, baştan tam açıkla benzer vücut kompozisyonu ve kuvvet sağladı | çok küçük örneklem |
| Hall ve Chow 2011 | çalışma verileri üzerinde matematiksel model | her gün tartılınca, alınan enerjideki değişimi ±300 kcal aralığında tahmin etmek için 28 günden fazla | bir model, sporcularda ölçülmedi |
| Thomas ve ark. 2014 | kilo verme çalışmalarının verileri üzerinde model | yaklaşık yarım yıl sonraki kilo platosu, metabolizmadan çok diyete bir uyup bir uymamakla açıklanıyor | bir model, kuvvet antrenmansız kilo kaybı |
| Trexler ve ark. 2014 | sporcularda metabolik adaptasyon derlemesi | kademeli, küçük açıklarla ve yavaş hızla kilo vermeyi öneriyor | derleme, öneriler |
| Mifflin ve ark. 1990 | 498 sağlıklı yetişkin, dinlenme metabolizma hızı kalorimetriyle ölçüldü | kilo, boy, yaş ve cinsiyetten dinlenme metabolizma hızı için bir denklem | 19-78 yaş arası yetişkinler, neredeyse yarısı obez |
| Frankenfield ve ark. 2005 | dinlenme metabolizma hızı denklemlerinin sistematik derlemesi | Mifflin-St Jeor en sık %10 içinde kalıyor, ama bireysel hatalar büyük olabilir | sadece dinlenme metabolizma hızı, günlük aktivite yok |
| Racette ve ark. 2008 | randomize çalışma, 48 yetişkin, bir yıl diyet ya da egzersiz | diyetteki insanlar hafta sonları daha çok yedikleri için kilo vermeyi bıraktı | 50-60 yaş, VKİ 23,5-29,9 |
Cut döneminde tam olarak kaç set azaltılması gerektiğini kimse bilmiyor: bu çalışmaların hiçbiri açıkta farklı hacimleri karşılaştırmadı.
SmartWorkout uygulamasında cut döneminde antrenman
SmartWorkout uygulamasında cut için yeni bir programa ihtiyacın yok: mevcut programını bir blokla uzatır ve vücut ağırlığını takip edersin.
- Antrenman sekmesinde, “Programlarım” altında programı aç ve düzenlemeye başla.
- Son bloğun sekmesine uzun bas ve “Çoğalt” seçeneğini seç: aynı egzersizler ve setlerle yeni bir blok elde edersin.
- “Blok adını düzenle” ile ona bir ad ver, örneğin “Blok 4: cut”; öncelikli olmayan kas gruplarının setlerini azaltıyorsan, bu bloğun her haftasında onları çıkar ve “Kaydet” düğmesine dokun.
- Vücut ağırlığını “Kilo” ekranına gir; bir hedef kilo belirlediğinde ne kadar kaldığını (“hedefe kalan”) görürsün.

SmartWorkout uygulaması kalorileri ya da haftalık ortalama kilonu hesaplamaz: kalori hesaplayıcı sana başlangıç kalorini verir, ayarlamaları yukarıdaki kurallara göre yaparsın, “Kilo” ekranı da tüm tartılarını bir grafikte gösterir. Kuvvetinin cut sırasında korunup korunmadığını egzersiz grafiğinde kontrol edebilirsin: temel hareketlerdeki tahmini 1RM değerin cut boyunca sabit kalıyorsa, açık sana kuvvet kaybettirmiyor demektir.

Bir bloğu nasıl kuracağın ve bloktan sonra ne yapacağın mezosikl sayfasında, programı elle düzenlemek ise program oluşturucu makalesinde anlatılıyor. Hazır 4 günlük bir bloğu 4 günlük üst / alt vücut programında bulursun; kas grubu başına haftalık set sayısını hacim hesaplayıcıda, başlangıç kalorini de kalori hesaplayıcıda hesaplayabilirsin.
SmartWorkout ile kaydet
iPhone ve Android için ücretsiz antrenman günlüğü: setler, RIR, tempo, egzersiz grupları ve programlar.
Sorular
Cut döneminde antrenman programımı değiştirmeli miyim?
Zorunda değilsin. Cut'ın başında egzersizleri değiştirmek referans noktanı kaybettirir: daha zayıf bir sonucun kalori açığından mı, yoksa yeni egzersizden mi geldiğini anlayamazsın. Yeni programı cut bittikten sonra, sonuçlarına bakarak kur.
Cut döneminde haftada kaç kilo vermeliyim?
Genelde haftada vücut ağırlığının %0,5'i: 80 kg'da 0,4 kg, 100 kg'da 0,5 kg. Haftada %1'e ancak çok yağın varsa yaklaş, o zaman da kalori açığın idame kalorisinin %30'unu geçmesin. 7 sabah tartısının ortalamasına bak, çünkü tek bir tartı su ve yemekle oynar.
Cut döneminde deload yapmalı mıyım?
Evet, bulk dönemindeki gibi bir bloğun sonunda. Yorgunluk belirtileri çıkarsa deload'u öne al.
Cut döneminde kas kazanılır mı?
Elit sporcularla yapılan bir çalışmada daha yavaş kilo veren grup biraz yağsız kütle kazandı, ama bu küçük tek bir çalışma. Bir meta-analize göre kalori açığında kas, açık olmadığı duruma göre daha az büyüyor.
Cut ile vücut rekompozisyonu arasındaki fark ne?
Rekompozisyon, aynı anda kas kazanıp yağ kaybetmektir. Ayrı bir program gerektirmez: cut sırasında ağırlıkların ve tekrarların artıyorsa zaten bunu yapıyorsun.
Ayrıca bak
- Bulk döneminde antrenman: fazla yağ almadan kas ve kuvvet kazanmakBulk dönemi (kütle kazanımı), hipertrofiyi (kas gelişimini) ve güçlenmeyi hedefleyen, küçük bir kalori fazlasıyla yapılan kuvvet antrenmanıdır. Vücut ağırlığı haftada yaklaşık %0,25-0,5 artmalıdır. Daha hızlı artış çoğunlukla yağ ekler.
- Spor salonu için antrenman programı nasıl yapılır: egzersizler, setler, sıralama ve antrenman süresiAntrenman programı, yazıya dökülmüş antrenman haftasıdır: günler, egzersizler, setler, tekrarlar, yedekte kalan tekrar (RIR) ve dinlenme. Önce gün sayısını belirle, sonra egzersizleri seç ve kas grubu başına haftalık seti hesapla. ACSM'nin 2026 tutum bildirisi egzersiz başına en az 2 set ve 2-3 yedek tekrar önerir.
- Antrenman hacmi nedir, MEV, MAV ve MRV ne anlama gelirHipertrofi antrenmanında antrenman hacmi, bir kas grubunun haftada aldığı çalışma seti sayısıdır. 67 çalışmalık bir meta-analizde kas gelişimi haftada yaklaşık 4 setten itibaren ölçülebildi ve her ek set daha az kattı; ACSM'nin 2026 tutum bildirisi haftada 10 ve üzeri seti daha fazla gelişimle ilişkilendiriyor.
- Geride kalan kas gruplarına öncelik: hangi 1-2 grup ve kaç setKas grubu önceliği, 1-2 kas grubunun dengeli bir programa göre haftada 4-8 set fazla, genellikle 12-18 set aldığı, geri kalanların 4-10 sette kaldığı bir programdır. 67 çalışmalık bir meta-analizde kas gelişimi haftalık set sayısıyla arttı, ama her ek set daha az kattı.
- Tekrar aralıkları: hipertrofi, kuvvet ve cut dönemi için kaç tekrarTekrar aralığı, bir setin kaç tekrar arasında bitmesi gerektiğini gösterir, örneğin 8-12. Kas gelişimi için tam sayı pek önemli değil: çalışmalarda tükenişe yakın, yaklaşık 5 ile 30'dan fazla tekrar arasındaki setlerle kaslar benzer gelişti; kuvvet ise en çok 1RM değerinin %80'i ve üstü yüklerle arttı.
- Tükenişe kadar antrenman: ne zaman işe yarar, ne zaman sadece yorgunluk eklerTükenişe kadar antrenman, tüm çabana rağmen bir sonraki tekrarı formunu bozmadan tam hareket açıklığında tamamlayamadığında seti bitirmek demektir. 15 çalışmalık bir meta-analizde tükenişten önce bitirilen setlere göre anlamlı ölçüde daha fazla kas ya da kuvvet kazandırmadı; üstelik belirgin şekilde daha yorucu.
- Deload haftası: ne zaman yapılır, ne kadar sürer, ne kadar azaltılırDeload (yük azaltma) haftası, bir sonraki bloktan önce yorgunluğu atmak için planlanan hafif bir antrenman haftasıdır. Her deload'da set sayısı genelde %30-50 azalır, setler de çoğu zaman tükenişten daha uzakta biter. Ağırlık aynı kalır ya da yaklaşık %10 düşer, özellikle eklemlerin ağrıyorsa.
- Mezosikl: antrenman bloğu ne kadar sürer ve nasıl planlanırMezosikl (antrenman bloğu), tek bir hedef etrafında kurulan, genelde 4-8 haftalık ve çoğu zaman daha hafif bir haftayla (deload) biten bir bloktur. Her biri genelde bir antrenman haftası olan mikrosikllerden oluşur; birkaç mezosikl de genelde bir yıl süren bir makrosikl oluşturur.
Kaynaklar
- Murphy C, Koehler K. Energy deficiency impairs resistance training gains in lean mass but not strength: A meta-analysis and meta-regression. Scand J Med Sci Sports. 2022;32(1):125-137 (online 2021).
- Helms ER, Aragon AA, Fitschen PJ. Evidence-based recommendations for natural bodybuilding contest preparation: nutrition and supplementation. J Int Soc Sports Nutr. 2014;11:20.
- Garthe I, Raastad T, Refsnes PE, et al. Effect of two different weight-loss rates on body composition and strength and power-related performance in elite athletes. Int J Sport Nutr Exerc Metab. 2011;21(2):97-104.
- Helms ER, Fitschen PJ, Aragon AA, et al. Recommendations for natural bodybuilding contest preparation: resistance and cardiovascular training. J Sports Med Phys Fitness. 2015;55(3):164-78 (online 2014).
- Barakat C, Pearson J, Escalante G, Campbell B, De Souza EO. Body Recomposition: Can Trained Individuals Build Muscle and Lose Fat at the Same Time? Strength Cond J. 2020;42(5):7-21.
- Mifflin MD, St Jeor ST, Hill LA, Scott BJ, Daugherty SA, Koh YO. A new predictive equation for resting energy expenditure in healthy individuals. Am J Clin Nutr. 1990;51(2):241-7.
- Frankenfield D, Roth-Yousey L, Compher C. Comparison of predictive equations for resting metabolic rate in healthy nonobese and obese adults: a systematic review. J Am Diet Assoc. 2005;105(5):775-89.
- Racette SB, Weiss EP, Schechtman KB, et al. Influence of weekend lifestyle patterns on body weight. Obesity (Silver Spring). 2008;16(8):1826-30.
- Forbes GB. Body fat content influences the body composition response to nutrition and exercise. Ann N Y Acad Sci. 2000;904:359-65.
- Jensen MD, Ryan DH, Apovian CM, et al. 2013 AHA/ACC/TOS guideline for the management of overweight and obesity in adults. Circulation. 2014;129(25 Suppl 2):S102-38.
- Vargas-Molina S, Bonilla DA, Petro JL, et al. Efficacy of progressive versus severe energy restriction on body composition and strength in concurrent trained women. Eur J Appl Physiol. 2023;123(6):1311-1321.
- Hall KD, Chow CC. Estimating changes in free-living energy intake and its confidence interval. Am J Clin Nutr. 2011;94(1):66-74.
- Hall KD. What is the required energy deficit per unit weight loss? Int J Obes (Lond). 2008;32(3):573-6.
- Thomas DM, Martin CK, Redman LM, et al. Effect of dietary adherence on the body weight plateau: a mathematical model incorporating intermittent compliance with energy intake prescription. Am J Clin Nutr. 2014;100(3):787-95.
- Kosar SN, Guzel Y, Kose MG, Kin Isler A, Hazir T. Whole and segmental body composition changes during mid-follicular and mid-luteal phases of the menstrual cycle in recreationally active young women. Ann Hum Biol. 2022;49(2):124-132.
- Trexler ET, Smith-Ryan AE, Norton LE. Metabolic adaptation to weight loss: implications for the athlete. J Int Soc Sports Nutr. 2014;11(1):7.